Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 26-10-2021 16:09:44

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4761 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne


III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

LMC ... już na zawsze nasz

Sekcja Astronomiczna cefeidy, Na śrdoku zdjęcia południowego nieba widzimy niepozorny obłoczek, to LMC - Wielki Obłok Magellana - Powyżej mamy SMC - Mały Obłok Magellana. LMC był tematem naszego ćwiczenia przez pięć kolejnych zajęć. Celem zajęć było wyznaczenie odległości do tej karłowatej galaktykiOdległość do LMC – wielkiego Obłoku Magellana – jest od dawna ważna wartością w astronomii. Stała się ona jedną z kilku miar odległości w kosmosie. Nad wyznaczeniem tego dystansu pracowało już wiele zespołów, w tym nasz polski zespół projektu OGLE. A ponieważ w życiu ścieżki potrafią się przeplotach czasami niezwykły sposób, tak tez i tera się stało, gdy nasza grupa podjęła się zrealizowania ciekawego projektu wyznaczenia odległości do LMC na bazie Ćwiczenia przygotowanego przez zespół edukatorów z EUCHOU w tym panią Weronikę Śliwę. Już piąty raz spotykamy się na naszych zajęciach by ich część poświęcić na zajęcie tym problemem. Tym razem zakończyliśmy ćwiczenie i przedyskutowaliśmy wyniki.


wzór 4 wzór na odległość cefeidySpotkania z ostatnich dwóch tygodni pozwoliły między innymi opracować dane w naszym arkuszu, oraz przeprowadzić dopasowanie funkcji wykresu do danych pomiarowych. Na czym to polega? Jak pamiętacie z poprzednich opisów zajęć i z artykułu opracowanego na tę okazję, przy pomocy zdjęć z projektu OGLE wykonaliśmy fotometrię wskazanych gwiazd. Dane zostały zebrane w arkuszu kalkulacyjnym. W nim też przeprowadziliśmy potrzebne obliczenia. Można oczywiście zrobić to na kartce papieru, ale arkusz ma te zaletę, że wprowadzając poprawki komputer wykonuje obliczenia na wszystkich danych – nie trzeba tego ponownie robić na piechotę. A jak się okazało nie raz trzeba było poprawiać tu i tam, co nie co.

cefeidy Wzór stanowiący podstawę dopasowania krzywej sinusoidy do danych pomiarowych. Takiego przebiegu oczekujemy na początku, choć trzeba pamiętać, że rzeczywisty jest nieco inny - bardziej piło-kształtny Kluczowy jest wyznaczenie okresu cefeidy. Do tego celu sporządziliśmy wykresy danych obliczeniowych (Lc/Lg w zależności od Δt). Aby wyznaczyć okres P trzeba dopasować do tych danych odpowiednią krzywą. Poprowadzenie krzywej przez punkty pomiarowe nie jest poprawnym działaniem. Cefeidy mają bardzo regularne cykle pulsacji, a ich krzywa blasku wygląda trochę jak zęby piły. Typowa sinusoida nie oddaje rzeczywistości. Niestety nawet nie wiemy czy taka krzywą da się opisać jakąkolwiek funkcją. Wybraliśmy zalecenie do ćwiczenia i zastosowaliśmy przybliżenie sinusoidą – jako, że nas interesował nie tyle cały przebieg zmian, ale ustalenie okresu zmian. Można w celu dopasowania optymalnego próbować użyć narzędzia Solver - jest ono dostępne zarówno w Excel MS jak i O.O. niestety danych jest zbyt mało by narzędzie samo w prosty sposób zrobiło za nas tę robotę. Znacznie lepiej radzi sobie dość specjalizowany program MathSolverII. Jest on na licencji dającej pełną funkcjonalność przez 60 dni i di zła pod Windows.

cefeidy Dane naniesione na siatkę wykresu - tu zostaną zakreślone krzywą wykonaną ręcznie przez słuchaczy. Dopiero później zaprzęgniemy maszyny liczące do pracy Poszliśmy jednak nieco inną ścieżką. Solvery nie spisywały się zbyt dobrze, bo dane były zbyt rzadkie. Chcąc się dostosować do wszystkich punktów kreśliły sinusoidy tak gęste, że nawet nie przypominało to krzywej cefeidy. Wykresy punktowe poszły w ręce naszych specjalistów od rysowania. W pierwszej kolejności powstały wykresy ręczne, co już dało dobre efekty.

Ale od czego są komputery? Rozwiązanie problemu komputerem już nie jest takie trywialne na samym początku, ale sprawa jest do opanowania dość szybko i przyjemnie. Z pomocą przyszedł nam GnuPloter. Ma same zalety. Prosty, szybki i o nieograniczonych możliwościach. Jest w wersji na Linuxa i Windows.

cefeidy Uzyskany wykres z naszych pomiarów fotometrycznych - czerwona linia to linia dopasowania do niebieskich punktów wyników cefeidy Uzyskany w OGLE wykres zmian jasności cefeidy


Dane do wykresu umieściliśmy w pliku, a kreślenie opisaliśmy skryptem. Całość udostępniamy w artykule do wykorzystania. Jak się jednak okazało z analizy ostatecznych obliczeń, wynik nasz jest sporo zawyżony. Poszukiwanie nieścisłości nie jest łatwe, ale da się zrobić. Po pierwsze kolejne edycji nasi słuchacze wykonają już samodzielnie, a wyniki ponownie porównamy. Niestety przyczyną rozbieżności może: być mała gęstość dostępnych pomiarów a stąd mniejsza dokładność, niepoprawności w procesie fotometrii (choćby ustawienie kontrastu zdjęcia), nie uwzględnialiśmy efektu ekstynkcji zarówno tej w atmosferze jak i tej w komosie. Sama ekstynkcja potrafi sprawiać astronomom wiele problemów. Niestety najczęściej możemy ja jedynie oszacować, albo próbować zmierzyć na bazie innych doświadczeń pomiarowych. Tak też badając supernowe i inne zmienne OGLE badało odległość do LMC. Kiedy więc zajrzymy na stronę Wiki okaże się, że na wersji polskiej jest odległość 179 kly na wersji anglojęzycznej 157 kly.

cefeidy Arkusz danych - część skoroszytu - zawierający dane do ćwiczeniaĆwiczenie na tym się nie kończy. W opracowaniu znajduję się opis samodzielnego przeprowadzenia badania zmian wybranej cefeidy i oszacowania odległości do niej. Jak jednak pokazuje nasze doświadczenie, pomiarów trzeba wykonać sporo. A jak to zrobić dowiemy się ze strony pełnej porad dotyczących gwiazd zmiennych w tym cefeid. Wszystko więc przed nami.

Ćwiczenie to było elementem poznawania przez grupę ogółu wiedzy o budowie wszechświata w tym galaktyk i odległości do nich. Tego typu doświadczeń nie uda się zdobyć w szkole, ale u nas i owszem. Jeszcze tylko wyjaśnienie kwestii czasu realizacji ćwiczenia. Może wydać się, że pięć dni zajęć to sporo, ale my na zajęciach poświęcamy temu zaledwie część spotkania, nie samymi cefeidami się żyje. Przecież po drodze powstaje nasze obserwatorium, a co się z tym wiąże czeka nas sporo pracy w organizowaniu się w nowych warunkach. Pogoda nam nie dopisuje, by prowadzić obserwacje, ale zdarzają się wyjątki a wtedy wszystko inne idzie na bok. Drobne kroczki dają szansę wszystkim na uczestniczenie w zadaniu, bez względy na frekwencję.

Powyższe ćwiczenie to tylko jeden, tym razem dość specjalistyczny, element naszej pracy. Matematyka i fizyka to zasadnicza cześć astronomii. Takimi ćwiczeniami możemy stopniowo zwiększać trudność rozwiązywanych problemów.

Przeczytaj więcej:

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
24,779,647 unikalne wizyty