Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 14-4-2021 10:46:20

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4270 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne

III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Losowa Fotka

Zaobserwowano odległą galaktykę znajdującą się w trakcie posiłku

eso slowaKluczowe Artist’s impression of a galaxy accreting material from its surroundingsNależący do ESO teleskop VLT zbadał rozwój galaktyk.

Astronomowie korzystający z należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) zaobserwowali odległą galaktykę łakomie pożerającą znajdujący się w pobliżu gaz. Można zauważyć, że gaz porusza się w stronę galaktyki, tworząc strumień, który zarówno napędza powstawanie gwiazd, jak i zwiększa rotację galaktyki. Jest to najlepszy bezpośredni dowód obserwacyjny popierający teorię, że galaktyki przyciągają i pochłaniają otaczającą je materię, co prowadzi do wzrostu ich rozmiarów i tworzenia gwiazd. Wyniki ukażą się 5 lipca 2013 r. w czasopiśmie „Science”.


Astronomowie od dawna podejrzewali, że galaktyki rosną poprzez przyciąganie materii ze swojego otoczenia, ale bezpośrednie zaobserwowanie tego procesu okazało się bardzo trudne. Należący do ESO Bardzo Duży Teleskop (VLT) został użyty do zbadania bardzo rzadkiego usytuowania odległej galaktyki [1] i jeszcze odleglejszego kwazara – ekstremalnie jasnego centrum galaktyki zasilanego przez supermasywną czarną dziurę. Światło od kwazara, zanim dotrze do Ziemi. przechodzi przez materię wokół galaktyki, pozwalając na szczegółowe zbadanie własności gazu w pobliżu galaktyki [2]. Nowe wyniki dały najlepszy jak dotąd obraz galaktyki znajdującej się w trakcie „posiłku”.

„Ten rodzaj ułożenia obiektów względem siebie jest bardzo rzadki. Pozwolił nam na wykonanie unikalnych obserwacji,” wyjaśnia Nicolas Bouché z Research Institute in Astrophysics and Planetology (IRAP) w Tuluzie we Francji, główny autor nowej publikacji. „Byliśmy w stanie użyć Bardzo Dużego Teleskopu do spojrzenia zarówno na samą galaktykę, jak i otaczający ją gaz. Oznacza to, że mogliśmy zaatakować ważny problem powstawania galaktyk: w jaki sposób galaktyki rosną i zasilają procesy formowania się gwiazd?”

Podczas tworzenia nowych gwiazd galaktyki szybko wyczerpują swoje rezerwuary gazu, więc musi istnieć jakiś sposób nieustannego odnawiania świeżego gazu, aby procesy te zachodziły dalej. Astronomowie podejrzewali, że rozwiązanie tego problemu znajduje się w zbieraniu chłodnego gazu z otoczenia przez grawitacyjne przyciąganie galaktyki. W tym scenariuszu galaktyka przyciąga gaz w swoją stronę, a następnie zaczyna on krążyć wokół galaktyki i spada na nią. Co prawda były już wcześniej obserwowane pewne dowody na tego typu akrecję, ale ruch gazu i inne własności nie zostały w pełni zbadane.

Astronomowie użyli dwóch instrumentów o nazwach SINFONI oraz UVES [3], zamontowanych na teleskopie VLT w Obserwatorium Paranal w północnym Chile. Nowe obserwacje pokazały w jaki sposób galaktyka rotuje oraz ujawniły skład i ruc gazu na zewnątrz galaktyki.

„Własności wielkiej objętości otaczającego gazu okazały się dokładnie takie, jak spodziewaliśmy się znaleźć w przypadku chłodnego gazu przyciąganego przez galaktykę,” mówi współautor Michael Murphy (Swinburne University of Technology, Melbourne, Australia). „Gaz porusza się tak oczekiwano, jest w ilości zbliżonej do oczekiwanej i ma odpowiedni skład, pasujący idealnie do modeli. To jakby czas karmienia lwów w zoo – ta konkretna galaktyka jest bardzo żarłoczna, a my odkryliśmy w jaki sposób się pożywia, aby szybko rosnąć.”

Astronomowie znaleźli już dowody na występowanie materii wokół galaktyk we wczesnym Wszechświecie, ale po raz pierwszy udało się wyraźnie pokazać, że materia porusza się w stronę galaktyki, a nie w przeciwnym kierunku, a także ustalić skład tego świeżego paliwa dla przyszłych generacji gwiazd. Bez światła kwazara, działającego jak próbnik, otaczający gaz byłby niewykrywalny.

„W tym przypadku mieliśmy sporo szczęścia, że kwazar znajdował się w odpowiednim miejscu, aby jego światło przeszło przez spadający gaz. Następna generacja ekstremalnie wielkich teleskopów będzie w stanie badań wiele linii widzenia przy jednej galaktyce i dostarczy znacznie lepszego obrazu” podsumowuje współautor Crystal Martin (University of California Santa Barbara, USA).

Uwagi

[1] Galaktykę wykryto w roku 2012 z przesunięciem ku czerwieni z ~ 2, w ramach przeglądu SINFONI o nazwie SINFONI Mg II Program for Line Emitters (SIMPLE). Kwazar tła nosi oznaczenie QSO J2246-6015, albo HE 2243-60. Galaktyka ma przesunięcie ku czerwieni równe 2,3285, co oznacza, że widzimy ją gdy Wszechświat miało około dwa miliardy lat.

[2] Gdy światło kwazara przechodzi przez obłoki gazu, niektóre długości fali zostają zaabsorbowane. Wzorce tych absorpcji mogą powiedzieć astronomom wiele na temat ruchów i składu chemicznego gazu. Bez kwazara w tle możliwe byłoby uzyskanie znacznie mniejszej ilości informacji – obłoki gazu nie świecą i nie widać ich na bezpośrednich zdjęciach.

[3] SINFONI oznacza Spectrograph for INtegral Field Observations in the Near Infrared, natomiast UVES w rozwinięciu to Ultraviolet and Visual Echelle Spectrograph. Oba spektrografy są zamontowane na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT), który należy do ESO. SINFONI ujawnił ruchy gazu w samej galaktyce, natomiast UVES efekty wywierane przez gaz wokół galaktyki na światło od odległego kwazara.

Więcej informacji

Wyniki badań zostały opublikowane w artykule p.t. “Signatures of Cool Gas Fueling a Star-Forming Galaxy at Redshift 2.3”, który ukaże się 5 czerwca 2013 r. w czasopiśmie Science.

Skład zespołu badawczego: N. Bouché (CNRS; IRAP, Francja), M. T. Murphy (Swinburne University of Technology, Melbourne, Australia), G. G. Kacprzak (Swinburne University of Technology, Australia; Australian Research Council Super Science Fellow), C. Péroux (Aix Marseille University, CNRS, Francja), T. Contini (CNRS; University Paul Sabatier of Toulouse, Francja), C. L. Martin (University of California Santa Barbara, USA), M. Dessauges-Zavadsky (Observatory of Geneva, Szwajcaria).

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Jest wspierane przez 15 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada Bardzo Duży Teleskop (Very Large Telescope), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest europejskim partnerem dla rewolucyjnego teleskopu ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. ESO planuje obecnie 39-metrowy Ogromnie Wielki Teleskop Europejski (European Extremely Large optical/near-infrared Telescope - E-ELT), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK



Przeczytaj więcej:

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
23,573,597 unikalne wizyty