Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 14-4-2021 10:17:33

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4270 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne

III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Losowa Fotka

Anatomia planetoidy

eso ESO Schematic view of asteroid (25143) Itokawa
A schematic view of the strange peanut-shaped asteroid Itokawa.
By making exquisitely precise timing measurements using ESO’s New Technology Telescope, and combining them with a model of the asteroid's surface topography, a team of astronomers has found that different parts of this asteroid have different densities. As well as revealing secrets about the asteroid’s formation, finding out what lies below the surface of asteroids may also shed light on what happens when bodies collide in the Solar System, and provide clues about how planets form. The shape model used for this view is based on the images collected by JAXA's Hayabusa spacecraft. Credit:
ESO. Acknowledgement: JAXA
Teleskop Nowej Technologii (NTT), należący do ESO, został użyty do znalezienie pierwszego dowodu na to, że planetoidy mogą mieć znacznie zróżnicowaną strukturę wewnętrzną. Dzięki wykonaniu niesamowicie precyzyjnych pomiarów astronomowie odkryli, że różne części planetoidy Itokawa mają różne gęstości. Odkrycie co znajduje się pod powierzchnią może oprócz ujawnienia sekretów powstania planetoidy, rzucić także światło na to, co dzieje się z obiektami, które zderzają się w Układzie Słonecznym, a nawet dostarczyć wskazówek dotyczących powstawania planet.


ęki bardzo dokładnym obserwacjom naziemnym, Stephen Lowry (University of Kent, Wielka Brytania) wraz ze współpracownikami zmierzyli prędkość z jaką z obraca się planetoida (25143) Itokawa i w jaki sposób tempo obrotu zmienia się w czasie. Naukowcy połączyli obserwacje z nowym modelem teoretycznym opisującym sposób wypromieniowywania ciepła przez planetoidy.

Ta mała planetoida jest interesującym obiektem, gdyż ma dziwny kształt podobny do orzecha ziemnego, co odkryto w 2005 roku dzięki japońskiej sondzie kosmicznej Hayabusa. W celu zbadania wewnętrznej struktury obiektu, zespół Lowry’ego przeanalizował zdjęcia wykonane od 2001 do 2013 roku m.in. przez Teleskop Nowej Technologii (NTT - New Technology Telescope) w Obserwatorium ESO La Silla w Chile [1], aby zmierzyć zmiany jasności zależne od rotacji. Dane zostały następnie użyte do wywnioskowania bardzo dokładnego okresu obrotu planetoidy i ustalenia jego zmian w czasie. Po połączeniu z wiedzą o kształcie obiektu badacze mogli zbadać jego wnętrze – po raz pierwszy ukazując złożoność jądra [2].

slowaKluczowe Asteroid (25143) Itokawa seen in close-up. This very detailed view shows the strange peanut-shaped asteroid Itokawa. By making exquisitely precise timing measurements using ESO’s New Technology Telescope a team of astronomers has found that different parts of this asteroid have different densities. As well as revealing secrets about the asteroid’s formation, finding out what lies below the surface of asteroids may also shed light on what happens when bodies collide in the Solar System, and provide clues about how planets form.
This picture comes from the Japanese spacecraft Hayabusa during its close approach in 2005.
Credit: JAXA

„Po raz pierwszy byliśmy w stanie ustalić jak wygląda wnętrze planetoidy” wyjaśnia Lowry. „Okazuje się, że Itokawa ma bardzo zróżnicowaną strukturę – odkrycie jest znaczącym krokiem w stronę zrozumienia skalistych ciał Układu Słonecznego.”

Na rotację planetoid i innych małych ciał w przestrzeni kosmicznej może mieć wpływ światło słoneczne. Zjawisko to, znane jako efekt YORP (skrót od nazwisk Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack), zachodzi gdy zaabsorbowane światło słoneczne jest remitowane z powierzchni obiektu w formie ciepła. Gdy kształt planetoidy jest bardzo nieregularny, ciepło nie jest wypromieniowywane równomiernie, co wywołuje niewielki, ale ciągły moment obrotowy działający na ciało, zmieniając tempo rotacji [3], [4].

Zespół Lowry’ego zmierzył, że efekt YORP powoli przyspiesza tempo, w jakim obraca się Itokawa. Zmiana w prędkości rotacji jest niewielka – zaledwie 0,045 sekundy na rok. Jednak jest to wartość zdecydowanie różna od spodziewanej i może być wyjaśniona jedynie jeśli dwie części planetoidy w kształcie orzeszka ziemnego mają różne gęstości.

Po raz pierwszy astronomowie uzyskali dowód na znaczącą różnorodną strukturę wewnętrzną planetoid. Do tej pory o własnościach wnętrz planetoid można było wnioskować jedynie na podstawie ogólnych ocen gęstości całkowitej. To niespotykane spojrzenie na zróżnicowane wnętrze asteroidy Itokawa doprowadziło do wielu spekulacji na temat jej powstawania. Jedną z możliwości jest uformowanie z dwóch składników podwójnej planetoidy, po tym jak zderzyły się ze sobą i połączyły.

Lowry dodał: „Odkrycie, że planetoidy nie mają jednorodnych wnętrz, ma daleko idące konsekwencje, w szczególności dla modeli powstawania planetoid podwójnych. Może także pomóc w pracach nad zredukowaniem niebezpieczeństwa zderzenia asteroidy z Ziemią, a także w planach przyszłych podróży do tych skalistych ciał.”

Nowa możliwość badania wnętrza planetoidy jest istotnym krokiem naprzód i może pomóc w odkryciu wielu sekretów tych tajemniczych obiektów.

Uwagi

[1] Oprócz danych z NTT, pomiary jasności pochodziły także z następujących teleskopów: Palomar Observatory 60-inch Telescope (Kalifornia, USA), Table Mountain Observatory (Kalifornia, USA), Steward Observatory 60-inch Telescope (Arizona, USA), Steward Observatory 90-inch Bok Telescope (Arizona, USA), 2-metre Liverpool Telescope (La Palma, Hiszpania), 2.5-metre Isaac Newton Telescope (La Palma, Spain) oraz Palomar Observatory 5-metre Hale Telescope (Kalifornia, USA).

[2] Okazało się, że gęstość wnętrza  zmienia się od 1,75 do 2,85 grama na centymetr sześcienny. Obie te gęstości odnoszą się do osobnych części Itokawy.

[3] Prosta analogia dla efektu YORP: jeżeli ktoś świeciłby wystarczająco intensywnym strumieniem światła na śmigło, to powoli zaczęłoby ono się obracać.

[4] Lowry i jego współpracownicy jako pierwsi zaobserwowali efekt „w akcji” w przypadku małej planetoidy 2000 PH5 (obecnie znanej jako 54509 YORP, zobacz także eso0711). Instrumenty ESO odegrały główną rolę również w tych wcześniejszych badaniach.

Więcej informacji

Wyniki badań zaprezentowano w artykule “The Internal Structure of Asteroid (25143) Itokawa as Revealed by Detection of YORP Spin-up”, Lowry et al., który ukaże się w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics.

Skład zespołu badawczego: S.C Lowry (Centre for Astrophysics and Planetary Science, School of Physical Sciences (SEPnet), The University of Kent, Wielka Brytania), P.R. Weissman (Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology, Pasadena, USA [JPL]), S.R. Duddy (Centre for Astrophysics and Planetary Science, School of Physical Sciences (SEPnet), The University of Kent, Wielka Brytania), B.Rozitis (Planetary and Space Sciences, Department of Physical Sciences, The Open University, Milton Keynes, Wielka Brytania), A. Fitzsimmons (Astrophysics Research Centre, University Belfast, Belfast, Wielka Brytania), S.F. Green (Planetary and Space Sciences, Department of Physical Sciences, The Open University, Milton Keynes, Wielka Brytania), M.D. Hicks (Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology, Pasadena, USA), C. Snodgrass (Max Planck Institute for Solar System Research, Katlenburg-Lindau, Niemcy), S.D. Wolters (JPL), S.R. Chesley (JPL), J. Pittichová (JPL) oraz P. van Oers (Isaac Newton Group of Telescopes, Canary Islands, Hiszpania).

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Jest wspierane przez 15 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada Bardzo Duży Teleskop (Very Large Telescope), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest europejskim partnerem dla rewolucyjnego teleskopu ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. ESO planuje obecnie 39-metrowy Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski (European Extremely Large optical/near-infrared Telescope - E-ELT), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK


Przeczytaj więcej:

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
23,573,504 unikalne wizyty