Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 14-4-2021 10:44:09

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4270 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne

III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Losowa Fotka

Niesamowity obraz z ALMA ukazuje genezę planet

eso ESO ALMA/Hubble composite image of the region around the young star HL TauriZaprezentowane nowe zdjęcie z ALMA, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, pokazuje coś czego nigdy aż tak szczegółowo do tej pory nie oglądano: dokładną strukturę dysku wokół młodej gwiazdy, w którym tworzą się planety. Są to pierwsze obserwacje ALMA wykonane z prawie docelową konfiguracją sieci i najostrzejszy obraz uzyskany na falach submilimetrowych. Nowe wyniki to wielki krok naprzód w obserwacjach rozwoju dysków protoplanetarnych i powstawania planet.


W ramach pierwszych obserwacji ALMA w nowym, potężniejszym trybie, naukowcy skierowali anteny na HL Tauri – młoda gwiazdę odległą o około 450 lat świetlnych, która jest otoczona przez pyłowy dysk [1]. W efekcie uzyskali obraz, który przekroczył wszelkie oczekiwania i bardzo szczegółowo ukazał dysk materii pozostały po narodzinach gwiazdy. Widać na nim serię koncentrycznych, jasnych pierścieni, oddzielonych od siebie przerwami [2].

„Struktury te są prawie na pewno wynikiem formowania się w dysku ciał typu planetarnego. Jest to zaskakujące, ponieważ w przypadku tak młodych gwiazd nie spodziewano się istnienia aż tak dużych ciał planetarnych zdolnych wytworzyć obserwowane na zdjęciu struktury” powiedział Stuartt Order, Wicedyrektor ALMA.

ESO ALMA image of the young star HL Tauri

"Gdy zobaczyliśmy zdjęcie po raz pierwszy, byliśmy zdumieni niesamowitym poziomem detali. HL Tauri ma nie więcej niż milion lat, ale dysk już wykazuje cechy pełnych procesów powstawania planet. To zdjęcie zrewolucjonizuje teorie na temat powstawania planet” wyjaśnia Catherine Vlahakis, ALMA Deputy Program Scientist oraz Lead Program Scientist z programu ALMA Long Baseline Campaign.

Dysk HL Tauri wydaje się znacznie bardziej rozwinięty niż można się było spodziewać na podstawie wieku systemu. W związku z tym obraz z ALMA sugeruje także, iż procesy powstawania planet mogą zachodzić szybciej niż do tej pory przypuszczano.

Tak wysoka rozdzielczość  może zostać osiągnięta jedynie dzięki wielkobazowym możliwościom ALMA. Astronomowie uzyskują nowe informacje, których nie zebraliby za pomocą innych urządzeń, nawet przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. „Logistyka i infrastruktura potrzebna do umieszczenia anten w tak odległym miejscu wymagała niespotykanej koordynacji ze strony ekspertów międzynarodowego zespołu inżynierów i naukowców” powiedział Dyrektor ALMA, Pierre Cox. „Długie bazy stanowią jeden z głównych celów ALMA i są imponującym osiągnięciem technologicznym, naukowym i inżynieryjnym.”

Młode gwiazdy, takie jak HL Tauri, rodzą się w obłokach gazu i pyłu, w obszarach, które zapadły się pod wpływem grawitacji, tworząc gęste, gorące jądra, które w końcu „zapaliły się” stając się nowymi gwiazdami. Młode gwiazdy są początkowo schowane w kokonach pozostałego gazu i pyłu, który skupia się w dysku określanym jako dysk protoplanetarny.

Poprzez liczne zderzenia cząstki pyłu zlepiają się ze sobą, rosnąć w zgrupowania o rozmiarach ziaren piasku i kamyków. W końcu w dysku powstają planetoidy, komety, a nawet planety. Młode planety zaburzają dysk i tworzą pierścienie, przerwy oraz dziury, takie jak struktury obserwowane przez ALMA [3].

Badanie dysków protoplanetarnych jest kluczowe dla zrozumienia w jaki sposób powstała Ziemia w Układzie Słonecznym. Obserwując pierwsze stadia formowania planet wokół HL Tauri można sprawdzić jak mógł wyglądać nasz system planetarny w okresie ponad czterech miliardów lat temu, gdy powstawał.

„Większość tego, co obecnie wiemy o powstawaniu planet bazuje na teorii. Zdjęcia o takim poziomie detali zostaną teraz użyte w symulacjach komputerowych, a także w wizualizacjach przedstawiających te etapy powstawania planet. Obraz HL Tauri pokazuje co ALMA może osiągnąć pracując w swojej największej konfiguracji i rozpoczyna nową erę w eksploracji tematu powstawania gwiazd i planet” mówi Tim de Zeeuw, Dyrektor Generalny ESO.

Uwagi

[1] Od września 2014 r. ALMA obserwuje Wszechświat korzystając z najdłuższych jak dotąd baz, z antenami oddalonymi od siebie na odległość do 15 km. Kampania o nazwie Long Baseline Campaign będzie trwać do 1 grudnia 2014 r. Długość bazy to odległość pomiędzy dwoma antenami w sieci. Dla porównania, inne urządzenia pracujące w zakresie fal submilimetrowych mają anteny odseparowane o nie więcej niż dwa kilometry. Maksymalna możliwa baza dla ALMA to 16 kilometrów. Przyszłe obserwacje na krótszych falach uzyskają jeszcze lepszą ostrość obrazów.

[2] Struktury są widoczne z rozdzielczością zaledwie pięciokrotnie większą niż dystans Ziemi od Słońca. Odpowiada to kątowej rozdzielczości około 35 milisekund łuku – lepszej niż uzyskiwana w typowych obserwacjach za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a.

[3] W zakresie światła widzialnego HL Tauri jest ukryta w masywnej otoczce gazu i pyłu. ALMA obserwuje na falach znacznie dłuższych, co pozwala na badanie procesów we wnętrzu takiego obłoku.

Więcej informacji

Międzynarodowy kompleks astronomiczny ALMA działa w ramach partnerstwa pomiędzy Europą, Ameryką Północną i Azją Wschodnią, we współpracy z Chile. ALMA jest finansowana w Europie przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), w Ameryce Północnej przez U.S. National Science Foundation (NSF), we współpracy z National Research Council of Canada (NRC) oraz National Science Council of Tajwan (NSC), a w Azji Wschodniej przez National Institutes of Natural Sciences (NINS) of Japan, we współpracy z Academia Sinica (AS) in Taiwan. Konstrukcja i użytkowanie ALMA w imieniu Europy jest kierowane przez ESO, w imieniu Ameryki Północnej przez National Radio Astronomy Observatory (NRAO), zarządzane przez Associated Universities, Inc. (AUI), a w imieniu Azji Wschodniej przez National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ). Joint ALMA Observatory (JAO) umożliwia wspólne kierowanie i zarządzanie konstrukcją, testowaniem i użytkowaniem ALMA.

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Wspiera je 16 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada teleskop VLT (Very Large Telescope - Bardzo Duży Teleskop), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest europejskim partnerem dla rewolucyjnego teleskopu ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. ESO planuje obecnie 39-metrowy teleskop E-ELT (European Extremely Large optical/near-infrared Telescope - Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
23,573,588 unikalne wizyty