Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 14-4-2021 10:36:08

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4270 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne

III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Przerażające piękno Meduzy

eso slowaKluczowe Mgławica Meduza sfotografowana przez teleskop VLT
Bardzo Duży Teleskop (VLT) w Chile, który należy do ESO, uzyskał najbardziej jak dotąd szczegółowy obraz Mgławicy Meduza (znanej także jako Abell 21 albo Sharpless 2-274). Gdy gwiazda w centrum mgławicy dokonała swojego "przejścia na emeryturę", odrzuciła zewnętrzne warstwy w przestrzeń kosmiczną tworząc kolorowy obłok. Zdjęcie jest zapowiedzą ostatecznego losu Słońca, które także stanie się obiektem tego typu.
Źródło: ESO
Astronomowie użyli należącego do ESO teleskopu VLT w Chile do wykonania najbardziej szczegółowego jak dotąd zdjęcia Mgławicy Meduza. Gdy gwiazda w jej wnętrzu dokonała „przejścia na emeryturę”, odrzuciła swoje zewnętrzne warstwy w przestrzeń kosmiczną tworząc kolorowy obłok. Obraz jest zapowiedzią ostatecznych losów Słońca, które także stanie się obiektem tego typu.


Ta piękna mgławica planetarna otrzymała nazwę od strasznego stworzenia z mitologii greckiej – gorgony Meduzy. Znana jest także jako Sharpless 2-274 i znajduje się w konstelacji Bliźniąt. Mgławica Meduza rozciąga się na około cztery lata świetlne, a dystans do niej to około 1500 lat świetlnych. Pomimo swojego rozmiaru jest niesamowicie słaba i trudna do zaobserwowania.

slowaKluczowe Gdzie znaleźć MEduzę?
This chart shows the famous zodiacal constellation of Gemini (The Twins). All the stars that can be seen easily with the naked eye on a dark clear night are shown. The position of the Medusa Nebula is indicated. This large and beautiful planetary nebula is unfortunately too faint to be seen in small telescopes and only reveals its structure in photographs.
Źródło:ESO, IAU and Sky & Telescope

Meduza była ohydnym potworem z wężami w miejscu włosów. Węże są reprezentowane w mgławicy przez serpentyny włókien świecącego gazu. Czerwone świecenie od wodoru oraz słabsza zielona emisja od tlenu rozciąga się daleko poza pole zdjęcia, tworząc kształt Księżyca na niebie. Wyrzucanie masy z gwiazd w tym stadium ich ewolucji często jest przerywane, co może skutkować fascynującymi strukturami w mgławicach planetarnych.

Przez dziesiątki tysięcy lat gwiezdne jądra mgławic planetarnych są otoczone przez spektakularnie kolorowe obłoki gazu [1]. W ciągu kolejnych kilku tysięcy lat gaz powoli rozprasza się w otoczeniu. Jest to ostatnia faza transformacji gwiazdy takiej jak Słońce przez zakończeniem jej aktywnego życia jako biały karzeł. Stadium mgławicy planetarnej w życiu gwiazdy jest niewielkim ułamkiem jej całkowitego czasu istnienia – można ten czas porównać do dmuchania bańki mydlanej przez dziecko i obserwowania jej odpłynięcia po krótkiej chwili, w porównaniu do całego okresu życia człowieka.

Ostre promieniowanie ultrafioletowe od bardzo gorącej gwiazdy w centrum mgławicy powoduje, że atomy w poruszającym się na zewnątrz gazie tracą swoje elektrony, tworząc gaz zjonizowany. Charakterystyczne barwy tego świecącego gazu są używane do identyfikowania obiektów. W szczególności, występowanie koloru zielonego od podwójnie zjonizowanego tlenu ([OIII]) służy jako narzędzie do wyszukiwania mgławic planetarnych. Stosując odpowiednie filtry astronomowie mogą wyizolować promieniowanie od świecącego gazu i sprawić, że słaba mgławica wydaje się jaśniejsza na tle ciemniejszego tła.

Gdy zielona [OIII] emisja z mgławicy została po raz pierwszy zaobserwowana, astronomowie myśleli, że odkryli nowy pierwiastek, który nazwali nebulium. Później zrozumiano, że jest to po prostu rzadka długość promieniowania [2] od zjonizowanej formy znanego pierwiastka tlenu.

slowaKluczowe Szerokie pole - Meduza
Wide-field view of the sky around the Medusa Nebula
This wide-field view shows the sky around the large but faint planetary nebula known as the Medusa Nebula. The full extent of the object can be seen, as well as many faint stars and, far beyond them, numerous distant galaxies.This picture was created from images forming part of the Digitized Sky Survey 2.
Źródło: ESO/Digitized Sky Survey 2

Mgławica jest oznaczana także jako Abell 21 (albo bardziej formalnie PN A66 21), co ma związanej z amerykańskim astronomem Georgem O. Abellem, który odkrył obiekt w 1955 roku. Przez pewien czas naukowcy debatowali czy obłok może być pozostałością po supernowej. Jednak w latach siedemdziesiątych badacze byli w stanie zmierzyć ruch i inne własności materii w obłoku i jednoznacznie zidentyfikować go jako mgławicę planetarną [3].

W zdjęciu wykorzystano dane ze spektrografu FOcal Reducer and low dispersion Spectrograph (FORS), który jest instrumentem zainstalowanym na VLT. Fotografię wykonano w ramach programu Kosmicznych Klejnotów ESO (ESO Cosmic Gems) ESO[4].

Uwagi

[1] Wbrew intuicji, gwiazdowym jądrem Mgławicy Meduza wcale nie jest jasna gwiazda w centrum zdjęcia – jest to bowiem gwiazda o oznaczeniu TYC 776-1339-1, położona przed mgławicą. Centralną gwiazdą Meduzy jest słabsza, bardziej niebieska gwiazda położona nieco obok kształtu półksiężyca po prawej stronie zdjęcia.

[2] Ten rodzaj promieniowania jest rzadki, ponieważ powstaje w wyniku mechanizmu wzbronionego – przejść, które są wzbronione w kwantowych regułach wyboru, ale mimo tego zachodzą z niskim prawdopodobieństwem. Oznaczenie [O III] wskazuje, że promieniowanie jest emisją wzbronioną (nawiasy kwadratowe) od podwójnie zjonizowanego (III w nazwie) tlenu (O).

[3] Prędkość ekspansji obłoku oszacowano na około 50 kilometrów na sekundę – znacznie mniej niż można się spodziewać w przypadku pozostałości po supernowej.

[4] Kosmiczne Klejnoty ESO to program będący inicjatywą popularnonaukową, w ramach której za pomocą teleskopów ESO powstają zdjęcia interesujących, intrygujących lub wizualnie trakcyjnych obiektów, do celów edukacyjnych i popularyzacji nauki. Program korzysta z czasu teleskopów, który nie jest użytkowany do obserwacji naukowych. Wszystkie zebrane dane mogą być jednak też użyteczne naukowo i są dostępne dla astronomów poprzez archiwum naukowe ESO.

Więcej informacji

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Wspiera je 16 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada teleskop VLT (Very Large Telescope - Bardzo Duży Teleskop), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest głównym partnerem ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. Z kolei na Cerro Armazones, niedaleko Paranal, ESO buduje 39-metrowy teleskop E-ELT (European Extremely Large Telescope - Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK



Przeczytaj więcej:

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
23,573,565 unikalne wizyty