Kalendarz

<< Maj 2020 >>
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Brak wydarzeń.

Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Astro Schopy
Uniwersał

Planeta Oczu

Astrocentrum

Aktualnie online

> Gości online: 2

> Użytkowników online: 0

> Łącznie użytkowników: 1
> Najnowszy użytkownik: jacek

Odwiedziny gości

Dziś:1,922
Wczoraj:5,523
W tym tygodniu:10,392
W tym miesiącu:50,330
W tym roku:295,162
Wszystkich:14,058,533

Ankieta

Gdzie jest Nowa Kelpera?

Lew

LMC

Rak

Wężownik

Smok

Rak

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Słoneczny panel

>Dziś jest:

Wschód słońca: 4:51
Zachód słońca: 21:01
>Dzień trwa:
16 Godzin 09 minut
Jest krótszy od najdłuższego dnia o: 2:27
Dane dla:
Żagań
Szerokość: 51°37 N
Długość: 15°19 E
Imieniny obchodzą:
Lucjan, Magdalena, Oliwer, Radowit, Izydor, Juliusz, Jan

Księżyc


Data: 27-5-2020 23:11:57

faza

Słońce

Na niebie


Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4247 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda

III Prawo Keplera




Czytelnia


vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Odkryto sekret utraty masy u starzejącej się gwiazdy

esoOlbrzymią gwiazdę przebadano w trakcie chudnięcia

 VY Canis Majoris VLT image of the surroundings of VY Canis Majoris seen with SPHERE
The star VY Canis Majoris is a red hypergiant, one of the largest known stars in the Milky Way. It is 30–40 times the mass of the Sun and 300 000 times more luminous. In its current state, the star would encompass the orbit of Jupiter, having expanded tremendously as it enters the final stages of its life.
New observations of the star using the SPHERE instrument on the VLT have clearly revealed how the brilliant light of VY Canis Majoris lights up the clouds of material surrounding it and have allowed the properties of the component dust grains to be determined better than ever before.
In this very close-up view from SPHERE the star itself is hidden behind an obscuring disc. The crosses are artefacts due to features in the instrument.
Źródło: ESO
Zespół astronomów korzystający z należącego do ESO teleskopu VLT uzyskał najbardziej szczegółowe zdjęcia hiperolbrzyma VY Canis Majoris. Obserwacje pokazują w jaki sposób nieoczekiwanie duże ziarna pyłu otaczającego gwiazdę pozwalają jej na utratę niesamowicie olbrzymich ilości masy w początkowej fazie umierania gwiazdy. Proces ten, który zrozumiano po raz pierwszy, jest niezbędny, aby przygotować tego typu olbrzymie gwiazdy na ich wybuchowy koniec w postaci supernowych.


VY Canis Majoris jest gwiezdnym Goliatem, czerwonym hiperolbrzymem, jedną z największych znanych gwiazd w Drodze Mlecznej. Ma masę 30-40 razy większą niż Słońce i 300 000 razy większą jasność. W swoim obecnym stadium gwiazda przekracza rozmiarami orbitę Jowisza, gdyż drastycznie rozszerzyła się po wkroczeniu w finalne etapy swojego życia.

Nowych obserwacji obiektu dokonano za pomocą instrumentu SPHERE na teleskopie VLT. System optyki adapatywnej tego instrumentu skorygował obrazy w większym stopniu niż systemy optyki adaptatywnej poprzedniej generacji. Pozwala to na szczegółowe badanie struktur znajdujących się bardzo blisko jasnego źródła światła [1]. SPHERE wyraźnie pokazuje w jaki sposób jasne światło VY Canis Majoris rozświetla otaczające gwiazdę obłoki materii.

ESO The red hypergiant star VY Canis Majoris
This chart shows the location of the very brilliant red hypergiant star VY Canis Majoris, one of the largest stars known in the Milky Way. Most of the stars visible to the naked eye on a clear and dark night are shown and the location of VY Canis Majoris is marked with a red circle. This star is visible in a small telescope and has a strikingly red colour.
Źródło: ESO, IAU and Sky & Telescope

Dzięki trybowi instrumentu SPHERE o nazwie ZIMPOL, zespół mógł nie tylko zajrzeć głębiej w serce obłoku gazu i pyłu otaczającego gwiazdę, ale także zobaczyć jak światło jest rozpraszane i polaryzowane przez materię znajdującą się dookoła. Pomiary te były kluczowe do odkrycia nieuchwytnych właściwości pyłu.

Staranne analizy wyników dotyczących polaryzacji pokazały, że ziarna pyłu są względnie dużymi cząstkami, mierzącymi 0,5 mikrometra, co może wydawać się małą liczbą, ale jest to rozmiar około 50 razy większy niż ziarna pyłu zazwyczaj występujące w przestrzeni międzygwiazdowej.

Poprzez rozszerzanie się masywne gwiazdy tracą wielkie ilości materii – każdego roku, VY Canis Majoris wyrzuca ze swojej powierzchni w formie pyłu i gazu 30 razy więcej masy niż wynosi masa Ziemi. Ten obłok materii jest odpychany dalej zanim gwiazda wybuchnie, w którym to momencie część pyłu zostanie zniszczona, a reszta wyrzucona w przestrzeń międzygwiazdową. Materia ta jest następnie używana, razem z cięższymi pierwiastkami powstałymi podczas wybuchu supernowej, przez następną generację gwiazd, które mogą ją wykorzystać do wytworzenia planet.

Do tej pory pozostawało tajemnicą w jaki sposób materią z górnych części atmosfer olbrzymich gwiazd jest odpychana w przestrzeń kosmiczną zanim gwiazd wybuchnie. Najbardziej prawdopodobnym czynnikiem wydawało się zawsze ciśnienie promieniowania, siła, którą wywiera światło gwiazdy. Ponieważ to ciśnienie jest bardzo słabe, proces opiera się na oddziaływaniu na duże ziarna pyłu, które zapewniają odpowiednio szeroką powierzchnię, aby efekt miał odpowiednią skalę [2].

ESO Wide-field view of the sky around VY Canis Majoris
This wide-field view shows the sky around the very brilliant red hypergiant star VY Canis Majoris, one of the largest stars known in the Milky Way. The star itself appears at the centre of the picture, which also includes clouds of glowing red hydrogen gas, dust clouds and the bright star cluster around the bright star Tau Canis Majoris towards the upper right. This picture was created from images forming part of the Digitized Sky Survey 2.
Źródło: ESO/Digitized Sky Survey 2. Acknowledgement: Davide De Martin

„Masywne gwiazd mają krótkie życie” mówi główny autor artykułu, Peter Scicluna, z Academia Sinica Institute for Astronomy and Astrophysics na Tajwanie. „Gdy są blisko swoich końcowych dni, tracą dużo masy. W przeszłości mogliśmy tylko teoretyzować na temat tego w jaki sposób to się dzieje. Ale teraz, dzięki nowym danym ze SPHERE, znaleźliśmy duże ziarna pyłu wokół hiperolbrzyma. Są wystarczająco duże, aby zostały odepchnięte przez intensywne ciśnienie promieniowania gwiazdy, co wyjaśnia jej gwałtowną utratę masy.”

Duże ziarna pyłu obserwowane tak blisko gwiazdy oznaczają, że obłok może efektywnie rozpraszać widzialne światło gwiazdy i być odsuwany od gwiazdy przez ciśnienie promieniowania. Rozmiar ziaren pyłu oznacza także, że większość z nich prawdopodobnie przetrwa promieniowania wytworzone przez dramatyczny koniec VY Canis Majoris w wybuchu supernowej [3]. Pył ten następnie staje się częścią otaczającego ośrodka międzygwiazdowego, zasilając przyszłe generacje gwiazd i ułatwiając im tworzenie planet.

Uwagi

[1] SPHERE/ZIMPOL używa ekstremalnej optyki adaptatywnej, która jest znacznie bliżej niż poprzednie generacje instrumentów optyki adaptatywnej w zadaniu osiągnięcia teoretycznego limitu dla teleskopu gdyby nie było atmosfery. Ekstremalna optyka adaptatywna pozwala na zobaczenie znacznie słabszych obiektów znajdujących się bardzo blisko jasnej gwiazdy.

Zdjęcia w najnowszych badaniach zostały wykonane także w zakresie widzialnym – na krótszych długościach fali niż zakres bliskiej podczerwieni, w którym funkcjonowała większość wcześniejszych instrumentów optyki adaptatywnej. Te dwa czynniki skutkują znacząco lepszą ostrością obrazów niż na wcześniejszych zdjęciach z VLT. Jeszcze lepszą zdolność rozdzielczą można osiągnąć za pomocą VLTI, ale interferometer nie tworzy obrazów bezpośrednio.

[2] Cząstki pyłu musza być wystarczająco duże, aby światło gwiazdy mogło je przesuwać, ale nie mogą być zbyt duże. W przypadku zbyt małych światło gwiazdy będzie efektywnie przechodzić przez pył, a jeśli są zbyt duże, pył będzie za ciężki, aby go przemieścić. Pył, który naukowcy obserwowali wokół VY Canis Majoris pasuje idealnie rozmiarami do najbardziej efektywnego odsuwania za pomocą światła gwiazdy.

[3] Wybuch nastąpi wkrótce według standardów astronomicznych, ale nie ma powodów do wszczynania alarmu, gdyż raczej nie nastąpi w ciągu najbliższych setek lub tysięcy lat. Będzie to spektakularne zjawisko widoczne z Ziemi – być może jaśniejsze niż Księżyc – ale bez zagrożenia dla życia na naszej planecie.

Więcej informacji

Wyniki badań przedstawiono w artykule pt. “Large dust grains in the wind of VY Canis Majoris”, P. Scicluna et al., który ukaże się w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics.

Skład zespołu badawczego: P. Scicluna (Academia Sinica Institute for Astronomy and Astrophysics, Tajwan), R. Siebenmorgen (ESO, Garching, Niemcy), J. Blommaert (Vrije Universiteit, Bruksela, Belgia), M. Kasper (ESO, Garching, Niemcy), N.V. Voshchinnikov (St. Petersburg University, St. Petersburg, Rosja), R. Wesson (ESO, Santiago, Chile) oraz S. Wolf (Kiel University, Kiel, Niemcy).

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Wspiera je 16 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada teleskop VLT (Very Large Telescope - Bardzo Duży Teleskop), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest głównym partnerem ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. Z kolei na Cerro Armazones, niedaleko Paranal, ESO buduje 39-metrowy teleskop E-ELT (European Extremely Large Telescope - Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
22,217,233 unikalne wizyty