Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 14-4-2021 09:15:10

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4270 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne

III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Losowa Fotka

Najbardziej szczegółowy obraz dysku protoplanetarnego od ALMA

eso slowaKluczowe ALMA image of the planet-forming disc around the young, Sun-like star TW Hydrae
ALMA image of the planet-forming disc around the young, Sun-like star TW Hydrae. The inset image (upper right) zooms in on the gap nearest to the star, which is at the same distance as the Earth is from the Sun, suggesting an infant version of our home planet could be emerging from the dust and gas. The additional concentric light and dark features represent other planet-forming regions farther out in the disc.
Źródło:S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA), ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)
Dowód na powstawanie planet wokół młodej gwiazdy, na orbicie podobnej do ziemskiej

Nowe zdjęcie z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) pokazuje najdokładniejszy jak dotąd obraz dysku, w którym powstają planety, otaczającego pobliską, podobną do Słońca gwiazdę TW Hydrae. Ukazuje interesującą przerwę w odległości od gwiazdy takiej samej, jak dystans Ziemi od Słońca, co może oznaczać, że powstaje tam niemowlęca wersja naszej rodzimej planety, albo nieco masywniejszej superziemi.


Gwiazda TW Hydrae jest popularnym celem badań przez astronomów z powodu jej bliskości względem Ziemi (odległość zaledwie około 175 lat świetlnych) oraz dlatego, że jest bardzo młodych obiektem (wiek oceniany na około 10 milionów lat). Patrząc z Ziemi, płaszczyzna układu gwiazdy ma też odpowiednią orientację, co daje astronomom rzadki, niezaburzony widok „z góry” na cały dysk protoplanetarny wokół gwiazdy.

Wcześniejsze badania za pomocą teleskopów optycznych i radiowych potwierdziły, że TW Hydrae posiada spory dysk o cechach, które mocno sugerują początki powstawania planet” powiedział Sean Andrews z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics w Cambridge, Massachusetts, USA, główny autor publikacji zamieszczonej dzisiaj w Astrophysical Journal Letters. Nowe obrazy z ALMA pokazują dysk w niespotykanych szczegółach, ujawniając serię jasnych, koncentrycznych pierścieni pyłowych i ciemnych przerw, w tym intrygujące struktury, które mogą wskazywać na to, że formuje się tam planeta o orbicie podobnej do ziemskiej.”

Inne wyraźne przerwy widoczne na nowych zdjęciach, są położone od trzech do sześciu miliardów kilometrów od gwiazdy centralnej, co jest podobne do średnich odległości od Słońca w przypadku Urana i Plutona w Układzie Słonecznym. Prawdopodobnie przerwy te są wynikiem procesu, w którym cząstki łączyły się razem, tworząc planety, które następnie wyczyściły swoje orbity z gazu i pyłu oraz przemieściły pozostały materiał w dobrze zdefiniowane obszary.

slowaKluczowe Inner region of the TW Hydrae protoplanetary disc as imaged by ALMA
This ALMA image of the young nearby star TW Hydrae has a resolution of 1 AU (Astronomical Unit, the distance from the Earth to the Sun in the Solar System). It reveals a gap in the disc at 1 AU, suggesting that a planet with a similar orbit to Earth is forming there.
Źródło:S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA); B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

W celu uzyskania nowych obserwacji TW Hydrae astronomowie zobrazowali słabą emisję radiową od ziaren w dysku mających milimetrowe rozmiary, ukazując szczegóły rzędu odległości Ziemi od Słońca (około 150 milionów kilometrów). Tak dokładne obserwacje były możliwe dzięki dużej zdolności rozdzielczej ALMA, w konfiguracji z długą bazą. Gdy anteny ALMA znajdują się w maksymalnym oddaleniu od siebie, do 15 kilometrów, teleskop jest zdolny rozdzielać drobniejsze szczegóły. „Jest to obraz o największej rozdzielczości przestrzennej uzyskany przez ALMA dla dysku protoplanetarnego. Tego rekordu nie da się łatwo pobić w przyszłości!” powiedział Andrews [1].

TW Hydrae jest dość szczególna. Względem Ziemi jest to najbliższy znany dysk protoplanetarny i może on mocno przypominać Układ Słoneczny z okresu gdy miał jedynie 10 milionów lat” dodaje współautor David Wilner, także z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics.

Wcześniejsze obserwacje ALMA dotyczące innego układu, HL Tauri, pokazują, że nawet młodsze dyski protoplanetarne – o wieku zaledwie około miliona lat – mogą wykazywać podobne oznaki powstawania planet. Badając nieco starszy dysk wokół TW Hydrae, astronomowie mają nadzieję na lepsze zrozumienie ewolucji naszej własnej planety i perspektyw dla podobnych systemów w całej Drodze Mlecznej.

Astronomowie chcą teraz dowiedzieć się na ile powszechne są tego typu struktury w dyskach wokół młodych gwiazd i w jaki sposób mogą się zmieniać wraz z upływem czasu lub zmianami w otoczeniu.

Uwagi

[1] Rozdzielczość kątowa zdjęć HL Tauri była podobna do najnowszych obserwacji, ale ponieważ TW Hydrae jest znacznie bliżej Ziemi, można dostrzec więcej szczegółów.

Więcej informacji

Wyniki badań opisano w artykule pt. "Ringed Substructure and a Gap at 1 AU in the Nearest Protoplanetary Disk", S.M. Andrews et al., który ukaże się w Astrophysical Journal Letters.

Skład zespołu badawczego: Sean M. Andrews (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, Massachusetts, USA), David J. Wilner (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, Massachusetts, USA) , Zhaohuan Zhu (Princeton University, Princeton, New Jersey, USA), Tilman Birnstiel (Max-Planck-Institut für Astronomie, Heidelberg, Niemcy), John M. Carpenter (Joint ALMA Observatory, Santiago, Chile), Laura M. Peréz (Max-Planck-Institut für Radioastronomie, Bonn, Niemcy), Xue-Ning Bai (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, Massachusetts, USA), Karin I. Öberg (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, Massachusetts, USA), A. Meredith Hughes (Wesleyan University, Van Vleck Observatory, Middletown, USA), Andrea Isella (Rice University, Houston, Texas, USA) oraz Luca Ricci (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, Cambridge, Massachusetts, USA).

Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) to międzynarodowy projekt badawczy w ramach partnerstwa pomiędzy ESO, amerykańską National Science Foundation (NSF) oraz National Institutes of Natural Sciences (NINS) of Japan, we współpracy z Chile. ALMA jest finansowana przez ESO w imieniu Krajów Członkowskich organizacji, przez NSF, we współpracy z National Research Council of Canada (NRC) oraz National Science Council of Taiwan (NSC) oraz przez NINS we współpracy z Academia Sinica (AS) na Tajwanie oraz Korea Astronomy and Space Science Institute (KASI).

Budowa i użytkowanie ALMA są prowadzone przez ESO w imieniu Krajów Członkowskich organizacji; przez National Radio Astronomy Observatory (NRAO), zarządzane przez Associated Universities, Inc. (AUI), w imieniu Ameryki Północnej; przez National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ) w imieniu Azji Wschodniej. Joint ALMA Observatory (JAO) umożliwi ujednolicone kierownictwo i zarządzanie budową i użytkowaniem ALMA.

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Wspiera je 16 krajów: Austria, Belgia, Brazylia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada teleskop VLT (Very Large Telescope - Bardzo Duży Teleskop), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest głównym partnerem ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. Z kolei na Cerro Armazones, niedaleko Paranal, ESO buduje 39-metrowy teleskop E-ELT (European Extremely Large Telescope - Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski), który stanie się “największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Centrum Astronomii UMK

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
23,573,305 unikalne wizyty