25-04-2019
Nawigacja
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Kalendarz
<< Kwiecień 2019 >>
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Brak wydarzeń.

OstatnieFoto

Lecę z KRAKsat

Lecę z KRAKsat

ISS 30 marca 2019

ISS 30 marca 2019

ISS 30 marca 2019
Partnerzy
Spacerem po Niebie Gwiaździstym

astrofotografia

CK

Urząd Miasta Żagań

Muzeum Obozów Jenieckich w Żaganiu


IA ZG

Astro-Miejsca

URANIA
IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

APOD
Zdjęcie dnia (APOD.pl)
Astro-Projekty
IASC

Brite-PL

gloria, astroprojekt

mini-sat

konkurs astronomiczny

EUHOU

ZooNivers

ZOONIVERSE odkrywanie planet

ITelescop

Gwiezdne Wrota

Sekcja Astronomiczna GLOBE at Night

Sekcja Astronomiczna Einstein, gwiezdne, wrota

Sekcja Astronomiczna Ciemne Niebo

Polaris

Polaris

KMO

Tu pełno nauki
Nauka. To lubię

SciFun

KhanAcademyPolski

Wiadomości Naukowe TVP
Konkursy
Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy
Astro Schopy
Uniwersał

Planeta Oczu

Astrocentrum

Aktualnie online
Gości online: 3

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 1
Najnowszy użytkownik: jacek
Odwiedziny gości
Dziś:83
Wczoraj:2,671
W tym tygodniu:6,874
W tym miesiącu:47,347
W tym roku:234,880
Wszystkich:13,266,667
Ankieta
Gdzie jest Nowa Kelpera?

Lew

LMC

Rak

Wężownik

Smok

Rak

Astronomowie uzyskali pierwszy obraz czarnej dziury
esoESO, ALMA i APEX wzięły udział w zmieniających paradygmat obserwacjach gigantycznej czarnej dziury w sercu galaktyki Messier 87

Event Horizon Telescope - EHT,black hole Pierwszy obraz czarnej dziury
Teleskop Horyzontu Zdarzeń (Event Horizon Telescope - EHT) — sieć o skali planety obejmująca osiem naziemnych radioteleskopów w ramach współpracy międzynarodowej — został zaprojektowany w celu uzyskiwania obrazów czarnych dziur. Dzisiaj, podczas wspólnej konferencji prasowej w różnych miejscach świata, naukowcy z EHT ogłosili sukces, prezentując pierwsze bezpośrednie wizualne dowody na supermasywną czarną dziurę i jej cień. Widoczny tutaj cień czarnej dziury to najbliższy obszar, do którego możemy dotrzeć na zdjęciu czarnej dziury, czyli całkowicie ciemnego obiektu, z którego nawet światło nie jest w stanie uciec. Granica czarnej dziury – czyli horyzont zdarzeń, od którego projekt EHT przybrał swoją nazwę – jest około 2,5 razy mniejszy niż cień, jaki rzuca (ma rozmiar mniejszy niż 40 miliardów kilometrów). Może się to wydawać dużo, ale pierścień ma na niebie jedynie 40 mikrosekund łuku średnicy - co można porównać do zmierzenia długości karty kredytowej na powierzchni Księżyca. Mimo iż teleskopy nie są fizycznie połączone, sa w stanie synchronizować zebrane dane przy pomocy zegarów atomowych – maserów wodorowych — które precyzyjnie wskazują czas obserwacji. Dane zebrano na fali o długości 1,33 mm podczas globalnej kampanii w 2017 roku. Każdy z teleskopów EHT produkował niezmiernie duże ilości danych – prawie 350 terabajtów dziennie – które były przechowywane na wypełnionych helem dyskach twardych o dużej wydajności. Dane te spływały do wyspecjalizowanych superkomputerów (zwanych korelatorami) w Max Planck Institute for Radio Astronomy i MIT Haystack Observatory w celu połączenia. Następnie były starannie konwertowane na obrazy przy zastosowaniu nowatorskich narzędzi obliczeniowych opracowanych w ramach projektu.
Źródło: EHT Collaboration
Teleskop Horyzontu Zdarzeń (Event Horizon Telescope - EHT) — sieć o skali planety obejmująca osiem naziemnych radioteleskopów w ramach współpracy międzynarodowej — został zaprojektowany w celu uzyskiwania obrazów czarnych dziur. Dzisiaj, podczas wspólnej konferencji prasowej w różnych miejscach świata, naukowcy z EHT ogłosili sukces, prezentując pierwsze bezpośrednie wizualne dowody na supermasywną czarną dziurę i jej cień.


Przełomowe wyniki zostały ogłoszone dzisiaj w serii sześciu artykułów opublikowanych w specjalnym numerze The Astrophysical Journal Letters. Obraz pokazuje czarną dziurę w centrum Messier 87 [1], masywnej galaktyki należącej do pobliskiej gromady galaktyk Virgo. Czarna dziura rezyduje 55 milionów lat świetlnych od Ziemi i ma masę 6,5 miliarda razy większą niż Słońce [2].

EHT łączy teleskopy na całym globie w celu utworzenia bezprecedensowego wirtualnego teleskopu o rozmiarach Ziemi [3]. EHT udostępnia naukowcom nowy sposób badania najbardziej ekstremalnych obiektów we Wszechświecie przewidzianych przez ogólną teorię względności Einsteina. Co ciekawe, w tym roku mija sto lat od historycznego eksperymentu, który po raz pierwszy potwierdził przewidywania tej teorii [4].

„Uzyskaliśmy pierwszy obraz czarnej dziury” powiedział Sheperd S. Doeleman z Center for Astrophysics (Harvard & Smithsonia), dyrektor projektu EHT. „To niezwykły wyczyn naukowy dokonany przez zespół ponad 200 naukowców.”

Czarne dziury to niezwykłe kosmiczne obiekty o ogromnych masach, ale ekstremalnie małych rozmiarach. Istnienie tych obiektów wpływa na ich otoczenie w bardzo silny sposób, zakrzywiając czasoprzestrzeń i mocno rozgrzewając otaczającą materię.

Trajektorie fotonów wokół czarnej dziury Trajektorie fotonów wokół czarnej dziury
Artystyczne przedstawienie trajektorii fotonów w pobliżu czarnej dziury. Grawitacyjne zakrzywianie i przechwytywanie światła przez horyzont zdarzeń są powodem powstania cienia sfotografowanego przez Teleskop Horyzontu Zdarzeń (EHT).
Źródło: Nicolle R. Fuller/NSF

„Spodziewamy się, że w jasnym obszarze, takim jak dysk świecącego gazu, czarna dziura utworzy ciemny region podobny do cienia – czyli coś przewidzianego przez ogólną teorie względności Einsteina, czego do tej pory nigdy nie widzieliśmy” wyjaśnił Heino Falcke z Radboud University (Holandia), przewodniczący rady naukowej EHT. „Taki cień, spowodowany przez zakrzywienie grawitacyjne i przechwytywanie światła przez horyzont zdarzeń, wiele ujawnia na temat natury tych fascynujących obiektów i pozwolił nam zmierzyć ogromną masę czarnej dziury w M87.”

Różne metody kalibracji i obrazowania ukazały strukturę pierścieniową z ciemnym centralnym obszarem – cieniem czarnej dziury – które utrzymywały się przy wielokrotnych, niezależnych obserwacjach EHT.

„Gdy uzyskaliśmy pewność, że sfotografowaliśmy cień czarnej dziury, mogliśmy porównać obserwacji z rozbudowanymi modelami komputerowymi uwzględniającymi fizykę zakrzywionej przestrzeni, supergrzanie materii i silne pola magnetyczne. Wiele cech obserwowanego obrazu pasuje do teorii zaskakująco dobrze”, zaznacza Paul T.P. Ho, członek Rady EHT oraz dyrektor East Asian Observatory [5]. „Dzięki temu jesteśmy pewni co do interpretacji wyników obserwacji, w tym oszacowania masy czarnej dziury.”

"Konfrontacja teorii z obserwacjami to zawsze dramatyczny moment dla teoretyka. Z ulgą i z pewną dumą uświadomiłem sobie, że obserwacje tak dobrze pasują do naszych przewidywań", dodał Luciano Rezzola z Goethe Universität (Niemcy), także członek Rady EHT.

Utworzenie EHT było ogromnym wyzwaniem, które potrzebowało modernizacji i połączenia ogólnoświatowej sieci ośmiu istniejących teleskopów rozmieszczonych w różnorodnych, trudnych, wysoko położonych miejscach. Lokalizacje te obejmują wulkany na Hawajach i w Meksyku, góry w Arizonie i hiszpańskiej Sierra Nevada, chilijską pustynię Atakama oraz Antarktydę.

Obserwacje EHT opierają się na technice zwanej interferometrią wielkobazową (VLBI), która synchronizuje teleskopy na całym świecie i wykorzystuje rotację naszej planety do utworzenia gigantycznego teleskopu o wielkości całej Ziemi obserwującego na długości fali 1,3 mm. VLBI pozwala EHT na osiągnięcie kątowej zdolności rozdzielczej 20 mikrosekund łuku – co jest wystarczające od czytania gazety w Nowym Jorku siedząc w kawiarni w Paryżu [6].

M87,black hole Galaktyka M87 w gwiazdozbiorze Panny
Mapa pokazuje pozycję gigantycznej galaktyki Messier 87 w gwiazdozbiorze Panny. Zaznaczono większość gwiazd widocznych gołym okiem w dobrych warunkach.
Źródło: ESO, IAU and Sky & Telescope

Teleskopy, które wzięły udział w badaniach, to: ALMA, APEX, IRAM 30-meter telescope, the James Clerk Maxwell Telescope, Large Millimeter Telescope Alfonso Serrano, Submillimeter Array, Submillimeter Telescope oraz South Pole Telescope [7]. Połączono petabajty surowych danych z teleskopów, do czego posłużyły specjalne superkomputery w Max Planck Institute for Radio Astronomy oraz MIT Haystack Observatory.

Europejskie urządzenia i finansowanie odegrały kluczową role w tych ogólnoświatowych wysiłkach, z udziałem zaawansowanych europejskich teleskopów i wsparciem od Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych — a w szczególności wart 14 milionów euro grant na projekt BlackHoleCam [8]. Istotne było także wsparcie od ESO, IRAM i Max Planck Society. „Wynik osiągnięto dzięki dziesięcioleciom europejskiego doświadczenia w astronomii milimetrowej” skomentował Karl Schuster, dyrektor IRAM i członek Rady EHT Board.

Budowa EHT oraz ogłoszone dzisiaj wyniki obserwacji stanowa zwieńczenie dekad prac obserwacyjnych, technicznych i teoretycznych. Jest to przykład globalnych działań zespołowych wymagających bliskiej współpracy przez badaczy z całego świata. Trzynaście partnerskich instytucji pracowało razem, aby utworzyć EHT, wykorzystując zarówno istniejącą już infrastrukturę, jak i wsparcie od różnych agencji. Kluczowe finansowanie zostało przekazane przez US National Science Foundation (NSF), Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERC) oraz agencje z Azji Wschodniej.

„ESO jest zadowolone ze swojego znacznego udziału w uzyskanym wyniku poprzez europejskie przewodnictwo i kluczową rolę dwóch z teleskopów składowych EHT położonych w Chile – ALMA i APEX” powiedział Xavier Barcons, Dyrektor Generalny ESO. „ALMA jest najbardziej czułym urządzeniem w EHT, a jej 66 bardzo precyzyjnych anten było krytyczną częścią w uzyskanych sukcesie EHT.”

„Osiągnęliśmy coś co wydawało się niemożliwe jeszcze generację temu” podsumował Doeleman. „Przełomy technologiczne, połączenia pomiędzy najlepszymi obserwatoriami radioastronomicznymi na świecie i innowacyjne algorytmy – wszystko to razem otworzyło drogę do zupełnie nowego okna na czarne dziury i na horyzont zdarzeń.”

Uwagi

[1] Cień czarnej dziury to najbliższy obszar, do którego możemy dotrzeć na zdjęciu czarnej dziury, czyli całkowicie ciemnego obiektu, z którego nawet światło nie jest w stanie uciec. Granica czarnej dziury – czyli horyzont zdarzeń, od którego projekt EHT przybrał swoją nazwę – jest około 2,5 razy mniejszy niż cień, jaki rzuca (ma rozmiar mniejszy niż 40 miliardów kilometrów).

[2] Supermasywne czarne dziury to względnie niewielkie obiekty astronomiczne – co do tej pory czyniło je niemożliwymi do bezpośredniego zaobserwowania. Ponieważ rozmiar horyzontu zdarzeń czarnej dziury jest proporcjonalny do jej masy, więc im bardziej masywna czarna dziura, tym większy cień. Dzięki ogromnej masie i względnej bliskości, oczekiwano, iż czarna dziura w M87 będzie jedną z największych obserwowalnych z Ziemi, co uczyniło ją idealnym celem dla EHT.

[3] Mimo iż teleskopy nie są fizycznie połączone, sa w stanie synchronizować zebrane dane przy pomocy zegarów atomowych – maserów wodorowych — które precyzyjnie wskazują czas obserwacji. Dane zebrano na fali o długości 1,33 mm podczas globalnej kampanii w 2017 roku. Każdy z teleskopów EHT produkował niezmiernie duże ilości danych – prawie 350 terabajtów dziennie – które były przechowywane na wypełnionych helem dyskach twardych o dużej wydajności. Dane te spływały do wyspecjalizowanych superkomputerów (zwanych korelatorami) w Max Planck Institute for Radio Astronomy i MIT Haystack Observatory w celu połączenia. Następnie były starannie konwertowane na obrazy przy zastosowaniu nowatorskich narzędzi obliczeniowych opracowanych w ramach projektu.

[4] 100 lat temu wysłano dwie ekspedycje na Wyspę Książęcą na wybrzeżu Afryki oraz do Sobral w Brazylii, aby obserwować zaćmienie Słońca w 1919 roku, z celem przetestowania ogólnej teorii względności poprzez sprawdzenie czy światło gwiazd ulega zakrzywieniu wokół tarczy słonecznej, tak jak to przewidywała teoria Einsteina. Niejako w kontynuacji tych obserwacji, w ramach EHT wysłano członków zespołu do jednych z najwyżej położonych i najbardziej izolowanych instalacji radioastronomicznych na świecie, aby jeszcze raz przetestować nasze zrozumienie grawitacji.

[5] East Asian Observatory (EAO) jako partner EHT reprezentuje udział wielu regionów w Azji, w tym Chin, Japonii, Korei, Tajwanu, Wietnamu, Tajlandii, Malezji, Indii i Indonezji.

[6] Przyszłe obserwacje EHT będą miały znacząco zwiększoną czułość dzięki udziałowi IRAM NOEMA Observatory, Greenland Telescope i Kitt Peak Telescope.

[7] ALMA to projekt w ramach partnerstwa pomiędzy Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO), reprezentującym kraje członkowskie z Europy, amerykańską National Science Foundation (NSF), oraz National Institutes of Natural Sciences (NINS) of Japan, we współpracy z National Research Council (Canada), Ministry of Science and Technology (MOST; Taiwan), Academia Sinica Institute of Astronomy and Astrophysics (ASIAA; Taiwan) oraz Korea Astronomy and Space Science Institute (KASI; Republic of Korea), a także we współpracy z Chile. APEX jest zarządzany przez ESO, 30-meter telescope jest zarządany przez IRAM (IRAM Partner Organizations to MPG (Niemcy), CNRS (Francja) i IGN (Hiszpania)), James Clerk Maxwell Telescope jest zarządzany przez EAO, Large Millimeter Telescope Alfonso Serrano jest zarządzany przez INAOE i UMass, Submillimeter Array jest zarządzana przez SAO i ASIAA, a Submillimeter Telescope jest zarządzany przez Arizona Radio Observatory (ARO). South Pole Telescope jest zarządzany przez University of Chicago z wyspecjalizowanymi instrumentami EHT dostarczonymi przez University of Arizona.

[8] BlackHoleCam to finansowany przez Unię Europejską projekt uzyskania obrazów, zmierzenia i zrozumienia astrofizyki czarnych dziur. Głównym celem BlackHoleCam i Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (EHT) jest uzyskanie pierwszy w historii obrazów czarnych dziur o masach milionów mas Słońca w pobliskiej galaktyce M87 oraz jej mniejszej kuzynki Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Pozwoli to na niezwykle precyzyjne ustalenie deformacji czasoprzestrzeni spowodowanej przez czarną dziurę.

Więcej informacji

Wyniki badań zaprezentowano w serii sześciu artykułów opublikowanych dzisiaj w specjalnym numerze The Astrophysical Journal Letters.

Projekt EHT obejmuje ponad 200 badaczy z Afryki, Ameryki Północnej, Ameryki Południowej, Azji, Europy. Celem tej międzynarodowej współpracy jest uzyskanie najbardziej szczegółowych w historii obrazów czarnej dziury poprzez utworzenie wirtualnego teleskopu o rozmiarach Ziemi. Dzięki wsparciu w formie dużych międzynarodowych inwestycji, EHT łączy istniejące teleskopy przy pomocy nowatorskiego systemu — tworząc fundamentalnie nowy instrument z największą zdolnością rozdzielcza, jaka została do tej pory osiągnięta.

Poszczególne teleskopy to: ALMA, APEX, IRAM 30-meter Telescope, IRAM NOEMA Observatory, James Clerk Maxwell Telescope (JCMT), Large Millimeter Telescope (LMT), Submillimeter Array (SMA), Submillimeter Telescope (SMT), South Pole Telescope (SPT), Kitt Peak Telescope oraz Greenland Telescope (GLT).

Konsorcjum EHT obejmuje 13 instytutów: Academia Sinica Institute of Astronomy and Astrophysics, University of Arizona, University of Chicago, East Asian Observatory, Goethe-Universitaet Frankfurt, Institut de Radioastronomie Millimétrique, Large Millimeter Telescope, Max Planck Institute for Radio Astronomy, MIT Haystack Observatory, National Astronomical Observatory of Japan, Perimeter Institute for Theoretical Physics, Radboud University oraz Smithsonian Astrophysical Observatory.

ESO jest wiodącą międzyrządową organizacją astronomiczną w Europie i najbardziej produktywnym obserwatorium astronomicznym na świecie. Ma 16 krajów członkowskich: Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Irlandia, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania oraz Włochy, dodatkowo Chile jest kraje gospodarzem, a Australia strategicznym partnerem. ESO prowadzi ambitne programy dotyczące projektowania, konstrukcji i użytkowania silnych naziemnych instrumentów obserwacyjnych, pozwalając astronomom na dokonywanie znaczących odkryć naukowych. ESO odgrywa wiodącą rolę w promowaniu i organizowaniu współpracy w badaniach astronomicznych. ESO zarządza trzema unikalnymi, światowej klasy obserwatoriami w Chile: La Silla, Paranal i Chajnantor. W Paranal ESO posiada teleskop VLT (Very Large Telescope - Bardzo Duży Teleskop), najbardziej zaawansowane na świecie astronomiczne obserwatorium w świetle widzialnym oraz dwa teleskopy do przeglądów. VISTA pracuje w podczerwieni i jest największym na świecie instrumentem do przeglądów nieba, natomiast VLT Survey Telescope to największy teleskop dedykowany przeglądom nieba wyłącznie w zakresie widzialnym. ESO jest głównym partnerem ALMA, największego istniejącego projektu astronomicznego. Z kolei na Cerro Armazones, niedaleko Paranal, ESO buduje 39-metrowy teleskop ELT (Extremely Large Telescope - Ekstremalnie Wielki Teleskop), który stanie się „największym okiem świata na niebo”.

Linki

Krzysztof Czart
Urania - Postępy Astronomii
Toruń, Polska

Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
stat4u
Wszystko o Nas
Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

Opiekun Naukowy
Słoneczny panel
Dziś jest:

Wschód słońca: 5:42
Zachód słońca: 20:11
Dzień trwa:
14 Godzin 29 minut
Jest krótszy od najdłuższego dnia o: 4:07
Dane dla:
Żagań
Szerokość: 51°37 N
Długość: 15°19 E
Imieniny obchodzą:
Kaliksta, Ewodia, Markusław, Jarosław, Ewodiusz, Marek
Faza Księżyca

Data: 25-4-2019 01:45:00

faza
Słońce
Słońce na żywo Słońce na żywo
Wszystkie aktualne
obrazy Słońca





Na niebie

Mapa Nieba


Comet 67P (Churyumov-Gerasimenko)

Faza Księżyca

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
3997 planet
Astropogoda




seeing

sat24, chmury, pogoda

Pogoda
sat24, chmury, pogoda

Czytelnia

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki
Losowa Fotka
Video kategoria
Apollo (1)
Astronautyka (13)
Astronomia (28)
Curiosity (2)
Fizyka (10)
Kosmologia (3)
Nauka (3)
Rosetta (4)
Sekcja (29)
Sonda (3)
Tutoriale (3)
Archiwa

2019

2018

2017

2016

2015

Wygenerowano w sekund: 0.05 21,260,736 unikalne wizyty
strzaka do gry