Kalendarz

<< Listopad 2019 >>
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Brak wydarzeń.

OstatnieFoto

Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Astro Schopy
Uniwersał

Planeta Oczu

Astrocentrum

Aktualnie online

> Gości online: 3

> Użytkowników online: 0

> Łącznie użytkowników: 1
> Najnowszy użytkownik: jacek

Odwiedziny gości

Dziś:179
Wczoraj:837
W tym tygodniu:1,652
W tym miesiącu:22,224
W tym roku:597,814
Wszystkich:13,629,601

Ankieta

Gdzie jest Nowa Kelpera?

Lew

LMC

Rak

Wężownik

Smok

Rak

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Słoneczny panel

>Dziś jest:

Wschód słońca: 7:25
Zachód słońca: 16:04
>Dzień trwa:
8 Godzin 39 minut
Jest krótszy od najdłuższego dnia o: 9:58
Dane dla:
Żagań
Szerokość: 51°37 N
Długość: 15°19 E
Imieniny obchodzą:
Feliks, Maksencja, Ampeliusz, Hieronim, Sędzimir, Edmund, Anatol, Oktawia, Oktawiusz, Sylwester, Sylwestra, Fortunata

Księżyc


Data: 20-11-2019 05:24:28

faza

Słońce

Na niebie


Mapa Nieba

TheSkyLive

CALSKY

Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4106 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda

III Prawo Keplera




Czytelnia


vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

KTW'

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Losowa Fotka

Video kategoria

> Apollo (1)
> Astronautyka (13)
> Astronomia (28)
> Curiosity (2)
> Fizyka (10)
> Kosmologia (3)
> Nauka (3)
> Rosetta (4)
> Sekcja (29)
> Sonda (3)
> Tutoriale (3)

Fragment jak całość - dlaczego fizyków fascynują fraktale

Nauka slowaKluczowe Jednym ze sławniejszych fraktali jest zbiór Mandelbrota. Tu widać jego fragment, gdzie zauważalne jest samopodobieństwo w tym obiekcie. Wygenerowany programem XaosFraktal to obiekt, którego fragment w powiększeniu wygląda podobnie jak całość. Strukturę fraktali odkryto już w białkach, graniach gór, sygnale z giełdy, plamach słonecznych czy nawet obrazach Jacksona Pollocka. O tym, czego szukają we fraktalach fizycy, mówi prof. Paweł Oświęcimka.


"Kształt drzewa może się wydawać całkiem przypadkowy. Jeśli jednak przyjrzę się jego fragmentowi - np. gałęzi, zobaczę, że przypomina całe drzewo. To samo w jeszcze większym powiększeniu: maleńka gałązka na tej dużej gałęzi też wygląda jak drzewo. Mimo pozornej przypadkowości, jest tu więc jakiś porządek, hierarchia. A ma to związek z tym, że pojawia się tu struktura fraktalna" - opowiada w rozmowie z PAP dr hab. Paweł Oświęcimka, profesor z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

Naukowiec wyjaśnia, że fraktale to znane z matematyki obiekty samopodobne - ich fragmenty przypominają całość. Fraktalność można odnaleźć w strukturze chmur, płatków śniegu, fiordów, kalafiora czy natężenia przepływu rzeki (ile wody przepływa przez daną objętość w określonym czasie), w strukturze białek czy w notowaniach giełdowych. "Istotą fraktalności jest poszarpanie. Wiele obiektów, które np. mają poszarpane brzegi, ma strukturę prostego fraktala" - opowiada fizyk.

Fraktale znalazły już zastosowanie m.in. w badaniach rytmu bicia serca. "Tam, gdzie struktura uderzeń serca miała postać dobrze rozwiniętej fraktalności - serce było zwykle zdrowe. A w przypadku chorób serca - struktura uderzeń była zredukowana" - mówi naukowiec.

Badania nad fraktalami znajdują też zastosowanie w sztuce - m.in. w grafice komputerowej (np. geometrię fraktalną wykorzystano do generowania krajobrazów do takich filmów jak Star Trek czy Star Wars). Ale odkryto też, że fraktalność jest wkomponowana np. w obrazy malarza Jacksona Pollocka, którego technika polegała m.in. na chlapaniu farbą. "Jego obrazy zbadano pod kątem samopodobieństwa. Okazało się, że fragment takiego dzieła przypomina mniej więcej całość. Co więcej, okazało się, że im starszy był Jackson Pollock, tym fraktale na jego obrazach były bardziej gęste - bardziej wypełniały płótno" - wskazuje Paweł Oświęcimka.

Wychwycenie w jakimś zjawisku natury fraktalnej może ułatwić badanie tego zjawiska. "Kiedy mam skomplikowany układ, który składa się z wielu elementów, trudno każdy element opisać z osobna. Ale kiedy obiekt fraktalny opiszę w małej części, mniej więcej wiem, jak się będzie zachowywał jako całość. To ułatwia obliczenia" - tłumaczy Paweł Oświęcimka.

Zespół z IFJ PAN próbuje identyfikować fraktale m.in. w sygnałach przyrodniczych. "Kiedy pokażemy, jak zbudowany jest dany sygnał, mamy większe szanse pokazać prawo, które za tą złożonością stoi. A wtedy jesteśmy w stanie lepiej dany układ opisać" - mówi naukowiec.

Krakowscy fizycy pokazali już w swoich pracach, że fraktale obecne są w graniach gór, długościach kolejnych zdań w literaturze czy w notowaniach giełdowych.

Badania fizyków z Krakowa pokazały też, że zmienność liczby plam słonecznych, będąca odzwierciedleniem aktywności Słońca, ma budowę multifraktalną, a zatem taką która jest splotem wielu fraktali. "Widać niejednorodność w budowie tego fraktala. Pewne fragmenty mają trochę bardziej złożoną strukturę niż inne" - mówi fizyk. Analiza tych fraktali zasugerowała, że w procesie powstawania plam słonecznych biorą udział dwa różne mechanizmy.

Jeśli uda się przeprowadzić "inżynierię odwrotną" danego multifraktala i zaproponować układ, który go wyprodukuje, będzie to ogromny krok, by zrozumieć różne procesy, jakie w przyrodzie mają miejsce.

Naukowiec opowiada, że takim multifraktalem jest np. jeden z najbardziej złożonych sygnałów, jaki znamy - sygnał pochodzący z notowań giełdowych. "Sygnał giełdowy na pierwszy rzut oka wydaje się być przypadkowy. Ale my potrafimy wskazać w nim zależności. Pokazujemy, że ma tam miejsce splątanie wielu fraktali" - mówi.

Pytany, czy jeśli zrozumie się te giełdowe fraktale, będzie można przewidywać notowania, fizyk odpowiada, że według niego, do pewnego stopnia, owszem. "Jeśli odkryjemy zależności w fraktalach giełdowych, można ich użyć, by zajrzeć w przyszłość" - uważa. Dodaje, że istnieją już bazujące na fraktalach metody, które pozwalają oszacować ryzyko na giełdzie. "One nie są tak powszechne, bo wymagają zaawansowanego aparatu matematycznego. Komercyjne ich wdrożenie to proces długotrwały, ale możliwy do zrealizowania" - mówi.

Fizyk tłumaczy, że wielkim wyzwaniem w analizie multifraktali jest opisanie ich poszczególnych składowych. Potrzebne są zaawansowane metody, by fraktale i ich "splątanie" analizować. "Nadal nie wiemy, jak natura składa pojedyncze fraktale w struktury multifraktalne. To musi być świetnie zorganizowane. My, kiedy próbujemy składać różne fraktale ze sobą, możemy je tylko popsuć. A naturze udaje się zachować w nich hierarchię" - uważa.

Zespół z IFJ PAN pracuje m.in. nad nowymi metodami, które mogłyby pomóc w identyfikacji struktur fraktalnych. Rozmówca PAP wyjaśnia, że jego grupa zaproponowała jedną z najlepszych na świecie metod analizy struktur fraktalnych. "Gdybym chciał opisać układ, nie wystarczy, że opiszę pojedyncze elementy układu. Powinienem też opisać zależności między nimi. A bywa, że nawet te zależności mają cechy fraktali. I my to w naszej pracy pokazaliśmy" - podsumowuje.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl Ludwika Tomala
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
21,695,469 unikalne wizyty