Fotometria - bohater zajęć Sekcji
Dodane przez jacek dnia 26/11/2011 22:22:55
spitzer,egzoplanety Wyniki obserwacji teleskopem Spitzera wykorzystaliśmy na zajęciach do odkrycia planety pozasłonecznejBadania w podczerwieni dają niezwykłe możliwości w astronomii. Dzięki tej technice obserwacji możemy dostrzec obiekty, których w świetle widzialnym nie widać zza obłoków pyłu, a to za sprawą dużej długości fali światła czerwonego, która dzięki temu przenika obłok, normalnie zasłaniające ich widok.
Treść rozszerzona
Wykorzystanie podczerwieni zawdzięczamy … II Wojnie Światowej, a w zasadzie jej końcowi. Wynalezione w czasie jej trwania detektory promieniowania podczerwonego zostały zastosowane w astronomii. Choć były mało czułe jak na potrzeby tych badań, okazały się bezcenne. Po ich udoskonaleniu jesteśmy wstanie badać kosmos jak nigdy dotąd. To bardzo ważne, gdyż często laicy uważają, że najpierw wygoda i komfort a potem skuteczność. Choć nasze oczy nie widzą w tej długości fali elektromagnetycznej, to dopiero przy jej wykorzystaniu możemy dokonywać prawdziwych odkryć.

Kolejne satelity i teleskopy są wyposażane w detektory, które przynajmniej widzą w bliskiej podczerwieni. Typowym przykładem zastosowania tego genialnego rozwiązania jest teleskop Spitzer’a - (ang. SST Spitzer Space Telescope, wcześniej znany jako Space Infrared Telescope Facility).

wykres,tranzyt Wykres przedstawia wyniki pomiarów fotometrycznych trzech gwiazd, z których jedna jest przesłaniana przez planetę Na dzisiejszych zajęciach Sekcji zajęliśmy się kontynuowaniem odkryć planet poza słonecznych. Projekt PlanetHhunter, w którego otwarciu polskiej edycji wzięliśmy wczoraj udział w ramach warsztatów Odkrywcy Planet, pozwala na analizę danych z teleskopu Kepler. Dane te są już wstępnie obrobione. Zrobione zdjęcia są przetworzone i dokonane są z nich pomiary jasności gwiazd. My mamy jednie wykonać poszukiwania odpowiednich zmian w utworzonych wykresie.

Na dzisiejszym spotkaniu zajęliśmy się tym pierwszym etapem tworzenia zbioru informacji do poszukiwania tranzytów a co za tym idzie do poszukiwania egzoplanet. Oczywiście ćwiczenie to ma nas najpierw nauczyć jak dokonuje się pomiarów ze zdjęć astronomicznych.

Analizie poddane były zdjęcia zrobione przez teleskop Spitzera. Przy pomocy programu SalsaJ dokonaliśmy przetworzenia zdjęć tak by można było wykonać pomiary fotometryczne. Po wykonaniu pomiarów uzyskaliśmy zbiory danych, które przenieśliśmy do arkusza kalkulacyjnego. Tam poddaliśmy je normalizacji, jako, że badaniu poddane były trzy gwiazdy i aby je porównać trzeba było je „sprowadzić” do jednej skali. Odchylenie standardowe pozwolą na ocenę wyników obliczeń. Z tak przygotowanych danych powstały pierwsze wykresy zmian jasności. Postanowiliśmy, że dalszą część analizy przeprowadzimy na kolejnych zajęciach. Już po pierwszych wykresach widać gdzie znajduje się tranzyt planety, ale cóż się dziwić. Dane zostały specjalnie przygotowane przez zespół astronomów z EUHOU. Wiedząc jakich wyników się spodziewamy mogliśmy wszyscy, od najstarszego do najmłodszego i odwrotnie nauczyć się jak należy wykonać zadanie i odkryć planetę krążącą wokół innej gwiazdy.

Warsztat ten jest nam potrzebny do badania zmienności gwiazd i już samodzielnego szukania tranzytów z materiałów jakie są dostępne w katalogach publicznych. A w przyszłości też danych, które sami utworzymy ze swoich obserwacji. Dobre kamery do celów astronomicznych, nawet te amatorskie, tworzą obrazy w formacie FITS, a on daje takie możliwości analizy otrzymanego sygnału.

Jesteśmy tez w trakcie opracowania materiałów z naszej konferencji poświęconej Johannesowi Keplerowi. Wzorem ku takiemu opracowaniu jest wydanie jakie przygotowali miłośnicy astronomii w Szczecinku w roku 1983, gdzie pod opieką Pana Adama Giedrysa odbyło się XIX seminarium astronomiczne. Po tym seminarium w naszej bibliotece zostało właśnie takie książkowe wydanie przygotowanych referatów. Referaty te przygotowali miłośnicy astronomii, tacy sami jak my w Żaganiu. Opracowanie to trafi w wersji elektronicznej i drukowanej (jak znajdą się środki na to) w każdej szkole i bibliotece. A za rok mamy nadzieję, że wszystkie szkoły staną w szranki takich zawodów ku chwale nauki.

Przeczytaj więcej: