29 X 1991 - pierwszy przelot obok planetoidy
Dodane przez jacek dnia 31/10/2017 19:51:08
Planetoida 951 Gaspra Planetoida 951 Gaspra / Credits - NASAPod koniec października 1991 roku sonda kosmiczna po raz pierwszy przeleciała obok planetoidy. Tym obiektem była 951 Gaspra a przelot wykonała sonda Galileo.
Treść rozszerzona
W październiku 1989 roku, po latach opóźnień, rozpoczęła się misja sondy Galileo. Celem tej misji był Jowisz - największa planeta Układu Słonecznego. Z uwagi na nowe ograniczenia stawiane wahadłowcom (efekt katastrofy STS-51L) sonda Galileo nie mogła być skierowana bezpośrednio ku temu gazowemu gigantowi. Zamiast tego sonda została wprowadzona na dłuższą trajektorię, z dwoma przelotami obok Ziemi i jednym obok Wenus. Było to znaczne wydłużenie lotu ku Jowiszowi, ale przyniosło szansę na ciekawe dodatkowe badania - przeloty obok planetoid.

droga sondy Galileo do Jowisza Długa droga sondy Galileo do Jowisza / Credits - Wikipedia CommonsW pobliżu aphelium drugiej orbity Galileo w drodze do Jowisz znajdowała się planetoida 951 Gaspra. Planiści NASA zaproponowali przeprowadzenie bliskiego przelotu obok tej planetoidy. Miał to być pierwszy bliski przelot sondy kosmicznej obok planetoidy i tym samym pierwsze spojrzenie na obiekty tego typu.

Przelot sondy Galileo obok 951 Gaspra nastąpił 29 października 1991 roku. Minimalna odległość sondy do tej planetoidy wyniosła około 1600 km. Przelot nastąpił z prędkością względną około 8 kilometrów na sekundę. Przelot zakończył się sukcesem - sonda Galileo przesłała na Ziemię obrazy tej planetoidy.

Co ciekawe, przed przelotem orbita 951 Gaspra była znana z dokładnością do około 200 km. Stworzyło to pewne problemy, gdyż kamera sondy Galileo miała jedynie 5 stopni pola widzenia. Pojawiło się więc ryzyko, że w trakcie przelotu sonda Galileo wykona zdjęcia w nieprawidłowym kierunku. Problem został rozwiązany poprzez unikalną kampanię obserwacyjną tej planetoidy za pomocą kamery sondy Galileo. Dzięki tej kampanii pozycja 951 Gaspra została lepiej wyznaczona i możliwe było wykonanie zdjęć tej planetoidy z bliska. Jednak w trakcie przelotu niepewność pozycji planetoidy była wciąż duża, dlatego postanowiono, że sonda Galileo wykona serię zdjęć okolicy spodziewanej pozycji 951 Gaspra. Zabieg się udał - planetoida została zarejestrowana.

951 Gaspra Obserwacje 951 Gaspra wykonane przez sondę Galileo / Credits - NASA, JPLZdjęcia z przelotu ukazały planetoidę o nieregularnym kształcie, pokrytą różnej wielkości kraterami i żlebami. Rozmiar planetoidy został wyznaczony na około 18 x 10,5 x 9 km. Ogólny obraz tej planetoidy był zgodny z wcześniejszymi oczekiwaniami - było to nieregularne ciało, u którego większość procesów kształtujących powierzchnię było związanych z uderzeniami innych obiektów. Bliższa analiza wielkości i ilości kraterów sugeruje, że powierzchnia 951 Gaspra jest dość młoda, prawdopodobnie o wieku do około 300 milionów lat. Ten wniosek powstał na podstawie braku bardzo dużego krateru.

951 Gaspra jest członkiem planetoidalnej rodziny Flora (największym składnikiem tej rodziny jest 8 Flora o średnicy około 140 km). Około 4-5% wszystkich planetoid w Pasie Planetoid pochodzi właśnie z tej rodziny.

Dwa lata później, w sierpniu 1993 roku, sonda Galileo przeleciała obok planetoidy 243 Ida. W kolejnych dwóch dekadach inne sondy wykonały kolejne przeloty obok planetoid. Udały się także próby lądowania, wejścia na orbity a nawet sprowadzenie próbek powierzchni na Ziemię. Przesłane obrazy ukazały ogólnie podobne charakterystyki powierzchni kształtów planetoid, ale nie zawsze. Niektóre planetoidy (np.: 4 Westa) mają na swojej powierzchni bardzo duże kratery, a inne (np 25143 Itokawa) mają miejscami gładką powierzchnię i dużą ilość głazów. Kolejne misje do planetoid zostały już zatwierdzone.

(PFA, W, NASA)

Źródło: Kosmonauta.net