IX Rajd Szlakiem Keplera
Dodane przez jacek dnia 19/05/2019 21:32:01
IX,9,Rajd Szlakiem Keplera,Żagań W 2019 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) obchodzi swoją setną rocznicę (IAU100), a także stulecie astronomicznych przełomów, które ukształtowały naukę, technologię i kulturę.
Trwające przez cały rok obchody mają na celu także wskazanie, jak istotna jest astronomia jako narzędzia w edukacji, rozwoju i dyplomacji.
Obchody setnej rocznicy IAU w 2019 roku będą stymulować ogólnoświatowe zainteresowanie astronomią i nauką, dotrą do globalnej społeczności astronomicznej, od astronomów zawodowych i miłośników astronomii, po nauczycieli, uczniów, rodziny i całe społeczeństwo.
Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) jest międzynarodową organizacją astronomiczną, która skupia ponad 13500 zawodowych astronomów z ponad 100 krajów świata. Jej misją jest promowanie i ochrona astronomii we wszystkich jej aspektach: badań naukowych, popularyzacji, edukacji i rozwoju – poprzez współpracę międzynarodową. IAU działa także jako uznane międzynarodowo ciało nadające oznaczenia obiektom astronomicznym i strukturom na ich powierzchniach. IAU została założona w 1919 roku. Jest największą na świecie organizacją dla astronomów.
Warto też zwrócić uwagę, że poza globalną rocznicą stulecia Międzynarodowej Unii Astronomicznej mamy w tym roku także polskie setne rocznice w tej dziedzinie. Mowa tu o 100 lat tradycji miłośniczego ruchu astronomicznego (początki formowania się Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii) oraz 100 lat od wydania pierwszego numeru poprzedniczki „Uranii” – polskiego czasopisma o kosmosie, które jest jednym z najstarszych popularnonaukowych tytułów astronomicznych spośród obecnie ukazujących się na świecie, a także jednym z najstarszych polskich czasopism. Wydawcami „Uranii” są wspólnie Polskie Towarzystwo Astronomiczne zrzeszające zawodowych astronomów oraz Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii skupiające entuzjastów tej dziedziny.
Również 10 lat temu, w 2009 roku, rozpoczęła swoją działalność w Centrum Kultury Sekcja Astronomiczna a rok później odbył się pierwszy Rajd Szlakiem Keplera. Przez kolejne lata kultywowane były tradycje pamięci o Johannesie Keplerze, popularyzacji nauki w życiu naszych mieszkańców oraz rozwijania nieprzeciętnych umiejętności młodych ludzi w poznawaniu Wszechświata od największych głębin oceanów po najdalsze zakątki kosmosu.
"100 lat pod wspólnym niebem"

Tak, to już 9 lat przygotowujemy i realizujemy to niezwykłe wydarzenie poświęcone pamięci wielkiego astronoma - są tacy, którzy jak ja którzy uważają, że był to najwybitniejszy astronom wszech-czasów. Mowa oczywiście o Johannesie Keplerze, który wszystkim jest znany jako autor Trzech Praw Ruchu ciał niebieskich w kosmosie. Ale to nie wszystko. Jak zwykle z jego postacią wiąże się wiele istotnych wydarzeń, które w niewielkiej skali miały miejsce w naszym mieście, ale związane są z nim wszystkie te, które miały miejsce wcześniej. Bo życie Keplera to jedno wielkie wydarzenie astronomiczne.
Treść rozszerzona
Rajd Szlakiem poświęconym temu astronomowi to impreza zamknięta dla uczniów szkół w naszym mieście - Żagań. Uczestniczą w nim od 9 lat uczniowie szkół podstawowych i gimnazjalnych, a od tego roku (2019) tylko podstawowych. W zasadzie nic nie stoi na przeszkodzie, by brały w nim udział wszystkie szkoły w tym i średnie, ale trzeba chcieć, a szkolnictwo średnie podlega Staroście Powiatowemu.

Skala Rajdu też miała przez lata swoją ewolucję. Od małego wydarzenia po wielką miejską imprezę. Teraz na powrót stała się szkolnym wydarzeniem. Mamy nadzieję, że tylko czasowo i że wróci czas kiedy znowu wszyscy będą się cieszyć dniem nauki w Żaganiu.

Rajd polega, podobnie jak wszystkie rajdy, na pokonaniu trasy wyznaczonej przez miejsca związane pamięcią z Johannesem Keplerem. Znajdują się tam specjalnie zamontowane przez Miasto tablice z opisem różnych aspektów życia związanych z astronomem. W czasie Rajdu trzeba też wykonać szereg przygotowanych zadań. Jako, że jest to rajd naukowy, nie chodzi tu o bieganie, ale o myślenie. Zadania to: poznanie życia astronoma, zadania matematyczne, logiczne i te związane z astronomią czy fizyką.

Każdego roku zadania są inne. Ale zawsze ich charakter jest podobny. Czasem znajdzie się jakiś rodzynek. W tym roku była kosmiczna ciuciubabka, w zeszłym sterowanie zdalnym robotem kiedy indziej sterowanie teleskopem itd. itp. Trzeba też coś niecoś policzyć. Tym razem, jak zwykle z III Prawa Keplera odległość planety. Zawsze jest jakiś szyfr do złamania, czy zadanie na inteligencję.

Rajd cieszy się powodzeniem wśród uczniów, bo jest to konkurs o nietypowej oprawie i poziomie. To  nie jest wiedza szkolna. Sprawdzają się tu wszyscy ci, którzy pasjonują się wiedzą, fizyką czy matematyką. Ich pasja i inteligencja daje się tu wspaniale wykorzystać. A przede wszystkim wiedza ze szkoły poddana tu jest sprawdzianowi - do czego jest przydatna lub nie. Czy umiejętność liczenia jaką mam przydaje się tylko w sytuacjach przewidzianych programem? Po co uczyć się bowiem liczenia, skoro w życiu nie daje się z tego skorzystać? Słupki, ułamki czy wielomiany mają swoje zastosowanie, ale w szkole nam tego nikt nigdy nie pokazał i chyba nie pokaże. Tu sam zobaczysz. Do zadań bywają podpowiedzi. Jest za to mniej punktów, ale może to ułatwić znalezienie rozwiązania.

No i oczywiście nagrody. No bo po to też przecież się wysilamy na tych konkursach. Tu są to nagrody astronomiczne. Lunety, częściej lornetki lub inny sprzęt do prowadzenia obserwacji astronomicznych. To nagroda zbiorowa. Indywidualnie każdy z tzw. pudła otrzymuje nagrodę indywidualną. Najczęściej kilka drobiazgów jako dodatek. Nauczyciele też startują w konkursach. Są członkami zespołów i rozwiązują zadania z uczniami. Wspólny wysiłek, to wspólne zwycięstwo a nagrody dla wszystkich.

Dziewięć lat Rajdu pokazuję, że wszystkim zależy, że każdy się stara. 5-cio osobowa drużyna pracuje przez 6 godzin na swój sukces lub sukces innych. Każdego roku jesteśmy zaskakiwani wynikami. To związane jest pewnie, z tym, że każdego roku przychodzą nowi i inni uczniowie niż w roku poprzednim. Czasem zdarzają się powtórki, ale rzadko.

Na koniec kilka przykładów zadań. Przypomnę tylko, że zadania te rozwiązujemy w terenie. Co jest może i dodatkową atrakcją ale i utrudnieniem. Deszcz i wiatr nam nie straszne.

W tym roku zadaniem trudnym okazało się liczenie odległości egzoplanety. Już nie straszy nikogo ta nazwa. Ale porównanie dwóch ułamków to nadal ściana. Rozwiązań nie znajdziesz w Internecie, więc trzeba się mobilizować samemu - a dokładniej w piątkę. Wielka liczba odległości wyrażona w kilometrach wygląda strasznie, ale gdy ją zamienimy na jednostkę astronomiczną to zamienia się w cyfrę 1. I po strachu.

Tylko jedno rozwiązanie padło na zadanie: „Piszesz na klawiaturze kolejne liczby od 1, potem 2, 3 … 123, 124,125 … 555, 556 itd. pytanie brzmi: po naciśnięciu klawisza po raz 2014 pojawi się cyfra - JAKA?” Trzeba podać nie tylko cyfrę, ale i liczbę z jakiej ta cyfra pochodzi oraz jak do tego się doszło. Tylko jeden zespół nie poległ.

Sudoku rozwiązują uczestnicy coraz lepiej. Ale w wielu zadaniach potrafią podać wynik bez uzasadnienia. My stosujemy szkołę Hypatii. Szukaj odpowiedzi „dlaczego?”. Myśl. Wyciągaj wnioski. Nie uznawaj autorytetów. To, że ktoś ci mówi, że jest tak i tak, to nie znaczy, że tak jest. Sprawdź to sam. To stara zasada arabskich uczonych. Nawet zawodowcy nie rzadko się z nią mijają. Ale takie jest życie.

Konkurs zakończony. Już przygotowujemy zadania na Rajd za rok. Nas czeka jeszcze Astronomiczne Ognisko. Teraz pogoda była nieubłagana. Zimno. Ale w czerwcu już po klasówkach i egzaminach czeka nas noc obserwacji, kiełbaski przy ognisku i fajnej luźnej zabawy. A wakacje tuż tuż.



Przeczytaj więcej: