MOST
-
jacek
16/10/2008
- Astronomia
- 9480 czytań
Co dalej? BRITE!
Rys. 13. Mimośrody gwiazd podwójnych dla okresów dłuższych od jednego dnia. Widać wyraźnie zmniejszanie się mimośrodu dla ciasnych systemów. Przypadek HD 313926 zaznaczony jest krzyżykiem. Otwarte kółka odpowiadają (mniejszym) gwiazdom typów widmowych A do G, podczas gdy kółka pełne odpowiadają typom widmowym O do B, które są duże i masywne. HD313926 jest typu około B5
Do chwili obecnej MOST był ustawiany na 95 miejsc na niebie i zaobserwował zmienność około 1500 gwiazd. Tylko około 15% materiału obserwacyjnego została zanalizowana, owocując 38 publikacjami (plus 8 w przygotowaniu). Satelita obserwuje dalej i może jeszcze z powodzeniem działać 3 do 5 lat, bo tak jest oceniany przebieg utraty wydajności baterii słonecznych z czasem. Oczywiście może przestać działać każdego dnia: uczy nas tego utrata detektora CCD używanego do stabilizacji satelity. Może też zatrzeć się jedno z kół reakcyjnych, ale obserwacje byłyby niemożliwe, gdyby stanęły na raz dwa koła.
Doświadczenie z MOST-em stworzyło dalsze możliwości. W roku 2004, pozostając nadal w doskonałych relacjach z zespołem UTIAS, autor zaproponował skonstruowanie nanosatelity do obserwacji najjaśniejszych gwiazd nieba. Jest paradoksem, że wśród tych gwiazd jest najwięcej niepewności co do ich fotometrii, a to głównie przez kłopoty z uwzględnieniem absorpcji atmosferycznej podczas obserwacji naziemnych, podczas których konieczne jest porównywanie jasności gwiazd przez duże odległości kątowe na niebie. Mały nanosatelita (definicją jest waga poniżej 10 kg i małe rozmiary, tutaj 20×20×20 cm) z teleskopem soczewkowym z dużym polem widzenia może to rozwiązać. Projekt nanosatelity do astronomii, BRITE, złożony w Agencji Kosmicznej jakoś nie mógł ruszyć z miejsca, za to współpracownik z zespołu MOST-a, prof. Werner Weiss z Wiednia, na podstawie naszych dokumentacji uzyskał w roku 2007 fundusze na budowę dwu kopii BRITE-a, których wykonanie dobiega już końca (w UTIAS, drugi z pomocą UTIAS w Austrii). Wszystko to ma chyba dobry koniec. W tym roku CSA ogłosiła przyznanie funduszy na kanadyjskie BRITE-y. Okazuje się, że Hiszpania ma też dołączyć się do konstelacji tych satelitów. Więcej na temat programu nanosatelitów budowanych w UTIAS na stronie http://www.utiassfl.net/.
Orbity kolejnych BRITE-ów nie będą tak szczególne jak MOST-a, a raczej uzależnione od tego „co się da uzyskać” w ramach niskich kosztów, przy okazji wystrzeliwania większych satelitów. Ze względu na nieoptymalne orbity, ich praca nie będzie ciągła, lecz przez co najmniej 15% z 100-minutowej orbity. Planuje się wysyłanie kilku satelitów w konstalcji zapewniającej lepsze pokrycie czasowe i parami: kamera każdego BRITE-a będzie miała jeden niezmienny filtr barwny, niebieski albo czerwony.
Autor, Sławomir Ruciński, jest profesorem astrofizyki na Uniwersytecie w Toronto (Kanada) i od początku 2000 r. dyrektorem tamtejszego Obserwatorium Dawida Dunlapa (DDO Observatory). Do 1984 r. był pracownikiem Obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego. Główną dziedziną Jego zainteresowań badawczych jest fotometria astronomiczna.
Artykuł pochodzi ze strony http://postepy.camk.edu.pl/upa4_2008.html




















































