Partnerzy

Astro-Miejsca


URANIA

100 lat IAU

IAU

Centrum Nauki Kepler

Planetarium Wenus

ERC

Centrum Nauk Przyrodniczych

Orion,serwis,astronomii,PTA

POLSA

Astronomia Nova

Astronarium

forum astronomiczne

IPCN

Portal AstroNet

Puls Kosmosu

Forum Meteorytowe

kosmosnautaNET

kosmosnautaNET

Nauka w Polsce

astropolis

astromaniak

PTMA

PTR

heweliusz

heweliusz

ESA

Astronomers Without Borders

Hubble ESA

Space.com

Space Place

Instructables

Tu pełno nauki

Konkursy

Olimpiady Astronomiczne
Olimpiada Astronomiczna przebiega w trzech etapach.
Zadania zawodów I stopnia są rozwiązywane w warunkach pracy domowej. Zadania zawodów II i III stopnia mają charakter pracy samodzielnej. Zawody finałowe odbywają się w Planetarium Śląskim. Tematyka olimpiady wiąże ze sobą astronomię, fizykę i astronomiczne aspekty geografii. Olimpiady Astronomiczne


Urania Postępy Astronomii - konkurs dla szkół


astrolabium

Organizatorem konkursu astronomicznego jest Fundacja dla Uniwersytetu Jagiellońskiego a patronat nad akcją sprawuje Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika będące instytutem Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Zobacz szczegóły »

astrolabium

konkurs, astronomiczny

AstroSklepy

Serwis Astro - 30 lat AstroDoświadczenia!

Astro Schopy
 Firma ScopeDome

Planeta Oczu

Astrocentrum

Wszystko o Nas

Logo SA GW, autor Jacek Patka

Forum Astronomiczne PL


BOINC

Classroom

FB

Księżyc


Data: 19-8-2022 07:09:00

faza

Słońce

Na niebie


La Lune

Mapa Nieba

TheSkyLive

Położenie JWST
Where is WEBB


Położenie ISS
The current position of the ISS
tranzyty ISS


The current position of the ISS

Misja KEPLER

ZOONIVERSE odkrywanie planet

EPUP
4979 planet

Astropogoda

Pogoda


sat24, chmury, pogoda


wyładowania atmosferyczne


III Prawo Keplera




Czytelnia


dwumiesięcznik

Urania, numery archiwalne,przedwojenne

Light Pollution

M-WiFi

gwiazdy,zmienne,poradnik,gazeta,pdf,astronomia,pomiary

vademecum, miłośnika, astronomii, dwumiesięcznik, astronomia

astronomia amatorska

Astronautilius

KTW'

kreiner, ziemia i wszechświat

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Tomasz, Rożek

poradnik, miłośnika, astronomii, książka, Rudż, Przemysław

atlas, nieba, książka, astronomia

atlas, księżyca, książka, astronomia

Poradnik Miłośnika Astronomii

Mądre Książki

Rok od meteorytu czelabińskiego

Wydarzenia Czelabińsk Bolid czelabiński zarejestrowany przez kamerę w samochodzie / Credits - Wikimedia CommonsMija właśnie rok od spadku meteorytu czelabińskiego. Czego w międzyczasie się o nim dowiedzieliśmy?

15 lutego 2013 roku na trwale zapisze się w historii astronomii. Tego dnia, oprócz oczekiwanego przelotu planetoidy 367943 Duende (2014 DA14), nad Czelabińskiem w Rosji nastąpiło wyjątkowe zjawisko. Około godziny 09:20 czasu lokalnego (04:20 CET) zaobserwowano potężny bolid, którego fala uderzeniowa wyrządziła sporo zniszczeń na Ziemi, głównie powodując rozbicie szyb. W wyniku zajścia tego zjawiska ponad tysiąc osób zostało rannych. Maksymalna jasność bolidu została oceniona na -27 magnitudo.


W kolejnych miesiącach trwały poszukiwania szczątków bolidu. Najwięcej z nich znaleziono w okolicach jeziora Czebarkul, znajdującego się kilkanaście kilometrów na zachód od Czelabińska. Łącznie znaleziono już przynajmniej kilkaset kilogramów meteorytów. Z uwagi na miejsce lądowania, nazwa „meteoryt Czebarkul” była początkowo stosowana w stosunku do odnalezionych fragmentów bolidu czelabińskiego, choć z czasem częściej zaczęto używać także nazwy „meteoryt Czelabińsk”, która stała się oficjalną nazwą. Z wydarzeniem łączy się też najprawdopodobniej pierwsze w historii zarejestrowanie momentu upadku dużego fragmentu meteorytu.


Zbiór nagrań bolidu czelabińskiego


Laboratoryjne analizy zebranych okazów wykazały, że „meteoryt Czelabińsk” jest typowym meteorytem kamiennym (chondrytem) typu LL5. Planetoida 25143 Itokawa, którą odwiedziła japońska sonda Hayabusa, jest także typu LL5. Około 10% zbieranych chondrytów na Ziemi należy do typu LL. W składzie tego meteorytu jest jest duża ilość oliwinów i piroksenów, natomiast mało żelaza metalicznego. Największy odnaleziony fragment tego meteorytu miał 654 kg. Co ciekawe, jak na razie odnaleziono zaledwie 0,04% całkowitej szacowanej masy meteorytu. Co prawda większość meteorytu wyparowała podczas przejścia w atmosferze a część zamieniła się w pył, ale jeszcze przynajmniej kilka ton materii może czekać na odkrywców.

Wnętrze meteorytu czelabińskiego / Credits -  Science/AAAS Wnętrze meteorytu czelabińskiego / Credits - Science/AAASRok po bolidzie czelabińskim wiemy już, że obiekt miał średnicę około 18-20 metrów, miał masę 12-13 tysięcy ton (prawie 2 x więcej od metalowego szkieletu wieży Eiffela), wszedł w atmosferę z prędkością około 19 km/s i rozpadł się na wysokości około 30 kilometrów. Orbita meteoru czelabińskiego była dość eliptyczna – peryhelium znajdowało się pomiędzy Ziemią a Wenus, natomiast aphelium sięgało Pasa Planetoid.

Upadek meteorytu czelabińskiego wywołał duży wpływ na analizę możliwości obrony powierzchni Ziemi przed kolejnymi uderzeniami. Niektóre nowe publikacje naukowe sugerują, że obiekt podobny masą i rozmiarami do czelabińskiego wchodzi w atmosferę naszej planety raz na około 40 lat, znacznie częściej niż to się wcześniej wydawało. Publikacje sugerują także, że populacja planetoid o podobnych rozmiarach w okolicach Ziemi może wynieść nawet 20 milionów. Co więcej, dziś wciąż brakuje technologii detekcji, które by były w stanie wykryć dużą część planetoid o takich rozmiarach – wiele z nich jest wykrywanych po przelocie obok Ziemi, szczególnie jeśli „nadleciały” od strony Słońca.

Dość mało jeszcze wiemy o pochodzeniu meteorytu czelabińskiego. Znamy jednak skały jako oddzielnego ciała, które 15 lutego 2013 roku weszło w atmosferę Ziemi. Jest to zaledwie 1,2 miliona lat – tylko tyle skały tego meteorytu były wystawione na promieniowanie kosmiczne. W skali astronomicznej jest to bardzo krótki czas, co oznacza, że wcześniej meteoryt czelabiński był częścią większego ciała, które prawdopodobnie doznało fragmentacji podczas zbyt bliskiego przejścia obok Ziemi. Oznacza to, że w okolicach naszej planety może się znajdować jeszcze wiele „meteorytów czelabińskich”.

slowaKluczowe Jeden z większych znalezionych odłamków meteorytu, dziś jako eksponat w muzeum w Czelabińsku / Credits - Aleksandr Kondratuk / RIA NovostiWe wnętrzu tego meteorytu znaleziono brekcje IMB (impact melt breccia), które są tworzone podczas uderzenia jednej planetoidy w drugą. W tej chwili przypuszcza się, że takie uderzenie uwolniło obiekt około 115 milionów lat temu, który po dalszej fragmentacji 114 milionów później stał się meteorytem czelabińskim. Pojawiły się niedawno podejrzenia, że meteoryt może być powiązany z planetoidą bliską Ziemi o oznaczeniu (86039) 1999 NC43. Ta planetoida ma średnicę 2,2 km. Nie ma jeszcze mocnego powiązania obiektu czelabińskiego z konkretną grupą planetoid, ale podejrzewa się, że meteoryt mógł pochodzić od rodziny Flora (od nazwy planetoidy 8 Flora). Ta grupa wydaje się być głównym źródłem meteorytów typu L i LL. Co ciekawe, z rodziną Flora często jest kojarzona także planetoida, która 66 milionów lat temu uderzyła w Ziemię i zakończyła okres panowania dinozaurów.

Uzyskane z tego spadku meteoryty niewątpliwe będą jeszcze przez kolejne lata analizowane przez wiele grup naukowców z całego świata. Meteoryt czelabiński zbiega się także z rosnącym zainteresowaniem wielu agencji kosmicznych programami typu SSA (Space Situational Awareness), które stawiają sobie za cel m.in. szybką detekcję małych planetoid przelatujących blisko Ziemi. Polska także chce wziąć aktywny udział w projektach związanych z SSA, realizowanych w ramach Europejskiej Agencji Kosmicznej.

(NASA, PFA, Sc, N, Arxiv)
Źródło: Kosmonauta.net


Przeczytaj więcej:

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się , żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
26,612,854 unikalne wizyty